Zamek Trzeboń

Zamek Trzeboń to renesansowa rezydencja rozłożona na skraju miasta Trzeboń w południowych Czechach, w samym sercu krainy stawów rybnych, z której region słynie od wieków. Kompleks należy do największych i najważniejszych założeń pałacowych w kraju, a jego historia jest nierozerwalnie związana z dwoma potężnymi rodami: Rożmberkami i Schwarzenbergami.

Skąd wzięła się rezydencja Rożmberków w Trzeboni?

Miasto trafiło w ręce Rożmberków w 1366 roku, gdy odkupili je od panów z Landštejna, i już wtedy ród ufundował tu klasztor augustianów. Przez kolejne stulecia Trzeboń rozwijała się jako jeden z ośrodków rozległych dóbr rożmberskich, ale prawdziwy przełom nastąpił dopiero w drugiej połowie XVI wieku. Po pożarze, który w 1562 roku poważnie uszkodził dotychczasową siedzibę, Wilhelm z Rożmberka zlecił jej gruntowną przebudowę. W latach 1565–1575 włoscy budowniczowie przekształcili surową, obronną budowlę w reprezentacyjną renesansową rezydencję wzorowaną na włoskich pałacach — z dziedzińcami, attykami i bogato zdobionymi wnętrzami.

To właśnie w Trzeboni, a nie w rodowym Rożmberku, ostatni z rodu, Piotr Vok z Rożmberka, wybrał miejsce swojej ostatniej rezydencji. Zmarł na zamku 6 listopada 1611 roku, co symbolicznie zamknęło wielowiekową historię jednego z najpotężniejszych rodów szlacheckich południowych Czech. Po jego śmierci dobra przeszły na krótko na Szwamberków, jednak już w 1621 roku, w burzliwym okresie wojny trzydziestoletniej, majątek skonfiskował cesarz Ferdynand II.

Jak zamek zmienił się pod rządami Schwarzenbergów?

Od 1660 roku właścicielami Trzeboni stali się Schwarzenbergowie, którzy pozostawili tu trwały ślad przede wszystkim w postaci barokowych przebudów, widocznych zwłaszcza na dziedzińcu zewnętrznym. To za ich czasów renesansowy ogród założony jeszcze przez Piotra Voka, a później przebudowany przez Jana Adolfa I. Schwarzenberga, po 1804 roku przekształcono w rozległy park w stylu angielskim, wzbogacony z czasem o gatunki egzotycznych drzew.

Najbardziej rozpoznawalnym śladem obecności Schwarzenbergów w okolicy jest ich rodowe mauzoleum wzniesione w 1877 roku w stylu pseudogotyckim, na planie regularnego ośmioboku. Budowla stoi w miejscowości Domanín, po drugiej stronie stawu, w otoczeniu siedemnastohektarowego parku liczącego dwa tysiące drzew, w tym czterdzieści gatunków egzotycznych. Spoczywa w niej dwadzieścia sześć członków rodu.

Co można dziś zobaczyć wewnątrz zamku?

Wnętrza zamku odzwierciedlają obie epoki jego świetności. Jedną z najbardziej efektownych sal jest duże pomieszczenie na planie prostokąta, nakryte wysokim, bogato zdobionym sklepieniem lustrzanym z okresu renesansu. Zwiedzający mogą wybierać między trasami prowadzącymi przez renesansowe komnaty z czasów Rożmberków a apartamentami prywatnymi Schwarzenbergów, urządzonymi w duchu XIX-wiecznej rezydencji arystokratycznej.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży zamek Trzeboń? W mieście Trzeboń w kraju południowoczeskim, w regionie znanym z gęstej sieci stawów rybnych, otoczony rozległym parkiem angielskim.

Kto był najsłynniejszym mieszkańcem zamku? Piotr Vok z Rożmberka, ostatni przedstawiciel rodu, który uczynił Trzeboń swoją ostatnią rezydencją i tu zmarł w 1611 roku.

Czym różnią się wnętrza rożmberskie od schwarzenberskich? Trasa rożmberska prowadzi przez renesansowe sale, w tym salę ze zdobionym sklepieniem lustrzanym, natomiast apartamenty schwarzenberskie pokazują prywatne wnętrza rodu z XIX wieku.

Czy warto odwiedzić grobowiec Schwarzenbergów? Tak — pseudogotyckie mauzoleum w Domaninie, spacer od zamku zajmuje około pół godziny, a spoczywa w nim dwadzieścia sześć członków rodu.