Pomník obětí nacismu

Pomník obětí nacismu to niewielki pomnik pamięci w Lišově, miasteczku w południowych Czechach, niedaleko České Budějovice. Skromna forma nie oddaje wagi tego, co upamiętnia — na jednym kamieniu spotykają się dwie różne, oddalone od siebie o dwie dekady tragedie: ofiary niemieckiej okupacji z czasów II wojny światowej oraz śmierć miejscowego legionisty z czasów I wojny światowej.

Gdzie dokładnie znajduje się pomnik?

Obiekt stoi w centralnej części Lišova, w rejonie ulicy Kostelní. Współrzędne miejsca to 49.0154586 N, 14.6076972 E, co pozwala odnaleźć je bez trudu przy pomocy nawigacji GPS. Lišov leży w Jihočeskim kraju, kilkanaście kilometrów od České Budějovice, więc dla osób zwiedzających stolicę południowych Czech to naturalny, krótki przystanek po drodze.

Komu poświęcona jest przednia część pomnika?

Główna, frontowa inskrypcja odnosi się do ofiar nazizmu z lat 1939–1945. Umieszczono na niej listę nazwisk mieszkańców gminy, którzy zginęli w wyniku niemieckiej okupacji Czech w czasie II wojny światowej. Taka forma upamiętnienia — kamień z wyrytymi imionami i nazwiskami lokalnych ofiar — jest typowa dla wielu małych czeskich miejscowości, gdzie po wojnie stawiano skromne pomniki jako lokalny odpowiednik ogólnokrajowej pamięci o okupacji.

Dlaczego na tym samym kamieniu widnieje też wspomnienie o wojnie sprzed 1939 roku?

Odwrotna strona pomnika kryje osobną, wcześniejszą dedykację, niezwiązaną bezpośrednio z okupacją niemiecką. Poświęcono ją pamięci legionisty Jana Bohoňka, który zginął 5 lipca 1918 roku w walkach pod Nikolskiem-Ussuryjskiem, w rejonie Dalekiego Wschodu Rosji. Napis ufundowali mieszkańcy Lišova jako wyraz pamięci o swoim krajanie, który zaciągnął się do czechosłowackich legionów walczących wówczas w Rosji w ramach dążeń do niepodległości Czechosłowacji. To połączenie dwóch inskrypcji na jednym kamieniu — jednej z okresu międzywojennego, poświęconej legioniście, i drugiej, powojennej, poświęconej ofiarom nazizmu — sprawia, że pomnik w Lišově jest w istocie zapisem pamięci o dwóch różnych konfliktach zbrojnych XX wieku, połączonych przez jedną, niewielką społeczność.

Co warto wiedzieć, planując wizytę?

Pomnik znajduje się w przestrzeni publicznej, w zabudowie miasteczka, więc można go odwiedzić o dowolnej porze, bez ograniczeń wstępu. To miejsce raczej dla osób zainteresowanych lokalną historią i pamięcią o obu wojnach światowych niż typowa atrakcja turystyczna — warto połączyć wizytę ze zwiedzaniem samego Lišova lub pobliskiego České Budějovice.

Najczęstsze pytania

Co upamiętnia Pomník obětí nacismu w Lišově? Przednia część pomnika poświęcona jest mieszkańcom gminy, którzy zginęli w wyniku niemieckiej okupacji Czech w latach 1939–1945.

Czy pomnik dotyczy tylko II wojny światowej? Nie — na odwrocie znajduje się osobna dedykacja dla Jana Bohoňka, legionisty poległego w 1918 roku w Rosji, podczas I wojny światowej.

Gdzie dokładnie stoi pomnik? W centrum Lišova, w rejonie ulicy Kostelní, pod współrzędnymi 49.0154586 N, 14.6076972 E.

Czy wstęp do pomnika jest wolny? Tak, pomnik stoi w przestrzeni publicznej i jest dostępny bez ograniczeń przez cały czas.