Zámek Pohořelice

Zámek Pohořelice to barokowy pałac w miejscowości Pohořelice w kraju zlińskim, na wschodzie Moraw. Budynek stoi w otoczeniu parku i pełni obecnie funkcję domu spokojnej starości, ale jego architektura i historia właścicieli sprawiają, że jest ciekawym celem krótkiego wypadu dla osób zwiedzających region Zlína.

Jak powstał zamek w Pohořelicích?

W miejscu, gdzie stoi obecny pałac, istniała wcześniej dworska twierdza pochodząca prawdopodobnie z XVI wieku. W XVII stuleciu budowla systematycznie traciła na znaczeniu i była wykorzystywana już tylko gospodarczo, jako spichlerz. Zmieniło się to na przełomie XVII i XVIII wieku, kiedy właściciel majątku, František Forgatsch z Gimeše, zdecydował się wznieść na tym miejscu nowy, barokowy zamek. Prace budowlane trwały w latach 1689–1699 i to one nadały obiektowi charakter, który w dużej mierze zachował się do dziś.

Co zmieniło się za czasów biskupa Jakuba Arnošta?

Kolejny ważny etap w historii zamku przypadł na czasy, gdy majątek przeszedł w ręce Jakuba Arnošta, biskupa ołomunieckiego. Około 1739 roku przeprowadził on remont pałacu i założył przy nim park w stylu angielskim, wraz z szklarniami oraz niewielką kapliczką. W tym samym okresie dobudowano sąsiadujący z zamkiem kościół św. Jana Nepomucena. Zamek i kościół zostały ze sobą połączone zadaszonym, podwieszonym korytarzem, dzięki czemu obie budowle tworzą dziś jednorodną, spójną kompozycję architektoniczną.

Jaką rolę odegrał ród Šternberków?

W 1804 roku majątek pohořelicki, wraz z pobliskim Malenovicami, kupił hrabia Leopold Šternberk (1776–1858). Rodzina Šternberków pozostała właścicielem zamku aż do 1950 roku, kiedy dobra zostały skonfiskowane przez władze komunistyczne. To właśnie w XIX wieku, w czasie gdy zamek należał do Šternberków, przeprowadzono klasycyzującą przebudowę fasady, a na południowej elewacji pojawił się żeliwny przedsionek z tarasem.

Co dzieje się z zamkiem po 1950 roku?

Po przejęciu przez państwo budynek zamku zmieniał przeznaczenie wielokrotnie. Mieściła się w nim między innymi krajowa szkoła polityczna, prowadzono w nim także szkolenia dla strażaków, część pomieszczeń zajęło miejscowe spółdzielnictwo rolnicze, a największą powierzchnię przez długi czas wykorzystywano jako magazyn zaopatrzenia medycznego. Po 2001 roku właścicielem obiektu stała się gmina Pohořelice, która w latach 1997–2010 przeprowadziła jego remont i przebudowę na dom seniora. Od 2020 roku zamek, wraz z otaczającym go parkiem, kapliczką Marii Panny oraz krzyżem z figurą Chrystusa, jest ponownie wpisany do rejestru zabytków.

Co warto zobaczyć na miejscu?

Zwiedzając Pohořelice warto zwrócić uwagę na sam korpus barokowego zamku, park w stylu angielskim założony w XVIII wieku, kapliczkę Marii Panny oraz kościół św. Jana Nepomucena, połączony z pałacem charakterystycznym podwieszonym korytarzem. To właśnie ten zestaw elementów – zamek, kościół i park – tworzy spójny, historyczny zespół, który był powodem ponownego wpisania obiektu na listę zabytków w 2020 roku.

Najczęstsze pytania

Czy zamek w Pohořelicích można zwiedzać? Obecnie budynek służy jako dom seniora, dlatego dostęp do jego wnętrz jest ograniczony. Można natomiast obejrzeć zamek z zewnątrz oraz przejść się po otaczającym go parku.

Do kogo należał zamek? Od 1804 do 1950 roku właścicielem majątku była rodzina Šternberków. Wcześniej zamek wzniósł František Forgatsch z Gimeše, a przebudował go biskup ołomuniecki Jakub Arnošt.

Czym zamek różni się od dawnej twierdzy? Obecny barokowy zamek powstał w latach 1689–1699 w miejscu wcześniejszej, średniowiecznej twierdzy, która w XVII wieku była już tylko wykorzystywana gospodarczo jako spichlerz.

Od kiedy zamek jest zabytkiem? Zamek wraz z parkiem, kapliczką i krzyżem został ponownie wpisany do rejestru zabytków w 2020 roku.