Zámeček Železná Ruda

Zámeček to niewielki, dawny zameczek myśliwski stojący w centrum Żelaznej Rudy, tuż przy Klostermannovo náměstí — głównym placu miasteczka. To jeden z najstarszych zachowanych budynków w tej części Szumawy, a dziś mieści się w nim muzeum poświęcone historycznym motocyklom.

Skąd wziął się ten pałacyk?

Budowlę wzniósł hrabia Jindřich (Henryk) z Nothaftu jako letnią rezydencję myśliwską — ród Nothaftów przyjeżdżał tu na polowania w okolicznych lasach. Prace budowlane rozpoczęto około 1690 roku, a datę ich zakończenia, 1706, do dziś można odczytać na południowo-zachodnim narożniku budynku. Zámeček to parterowa budowla na planie czterech skrzydeł, z południowym skrzydłem otwierającym się głównym wejściem i charakterystyczną lukarną w dachu. Elewację zdobi prosty, falisty gzyms.

Jak zmieniali się właściciele?

Po śmierci Jindřicha z Nothaftu majątek odziedziczyła Zuzana Nothaftová. W 1758 roku posiadłość kupił Václav Klenovský, a w 1772 roku, po jego spadkobiercach, przeszła w ręce Jana Jiřího Hafenbrädla. Kolejna duża zmiana nastąpiła w 1852 roku, gdy właścicielem został Karl von Hohenzollern — od tego momentu budynek przestał pełnić funkcję rezydencjonalną, a stał się siedzibą zarządu książęcych lasów i majątków. Za czasów pierwszej Republiki Czechosłowackiej mieściła się tu państwowa administracja leśna.

Co działo się z zámečkiem po wojnie?

W 1945 roku ród Hohenzollernów utracił majątek, a budynek zaczął stopniowo popadać w ruinę. Sytuacja była na tyle poważna, że w 1989 roku planowano nawet jego rozbiórkę — do której ostatecznie nie doszło. Zdewastowany obiekt doczekał się gruntownej rekonstrukcji dopiero w latach 2004–2005, gdy kupił go Zdeněk Bálek.

Co dziś można zobaczyć w zámečku?

Po odbudowie w lewym skrzydle budynku otworzono Muzeum Historycznych Motocykli — jedną z największych tego typu ekspozycji w Czechach, z licznymi unikatowymi na skalę światową eksponatami. Oprócz motocykli można tu zobaczyć także zabytkowe samochody i rowery. Muzeum działa sezonowo: latem (czerwiec–wrzesień) codziennie, w maju tylko w weekendy, a zimą w ograniczonym zakresie. Grupy powyżej 10 osób mogą umówić zwiedzanie poza standardowymi godzinami po wcześniejszym kontakcie telefonicznym.

Zámeček leży w samym sercu Żelaznej Rudy, więc łatwo połączyć jego zwiedzanie ze spacerem po miasteczku czy wypadem w pobliskie góry Szumawy.

Najczęstsze pytania

Kto zbudował zámeček w Żelaznej Rudzie? Budynek wzniósł hrabia Jindřich z Nothaftu jako letnią rezydencję myśliwską; prace trwały od około 1690 do 1706 roku.

Co dziś mieści się w zámečku? Od czasu rekonstrukcji w latach 2004–2005 w lewym skrzydle działa Muzeum Historycznych Motocykli, prezentujące też zabytkowe samochody i rowery.

Czy zámeček to najstarszy budynek w Żelaznej Rudzie? Tak, jest uznawany za jeden z najstarszych zachowanych obiektów w centralnej części Szumawy.

Gdzie dokładnie stoi zámeček? Przy Klostermannovo náměstí 1, czyli głównym placu Żelaznej Rudy.

Czy zámeček był kiedyś zagrożony rozbiórką? Tak — po latach zaniedbania po 1945 roku, w 1989 roku planowano jego wyburzenie, do czego ostatecznie nie doszło.