Zamek Žihobce

Zamek Žihobce to wczesnobarokowa rezydencja stojąca w miejscowości Žihobce w powiecie Klatovy, w kraju pilzneńskim, kilka kilometrów od pobliskiej wsi Rozsedly należącej do tej samej gminy. Dziś w jego murach mieści się szkoła podstawowa oraz muzeum poświęcone rodowi Lambergów, a teren zamkowy chroniony jest zarówno jako zabytek kultury, jak i siedlisko rzadkiego gatunku nietoperza.

Jak zaczęła się historia zamku?

W miejscu obecnego zamku stało niegdyś średniowieczne dworzyszcze obronne, wzmiankowane w źródłach pisanych w XIV wieku jako własność miejscowego rycerskiego rodu. Budowla nie przetrwała jednak w pierwotnej postaci — podczas wojen husyckich, po 1420 roku, została spalona przez wojska Jana Žižki w odwecie za antyhusycką postawę ówczesnego pana na Žihobcach. Po odbudowie dwór został raz jeszcze zdobyty i zburzony przez wojska królewskie za panowania Jerzego z Podiebradów.

Kto odbudował siedzibę i nadał jej dzisiejszy kształt?

Ród Koców z Dobrszy wzniósł w tym miejscu nową, renesansową siedzibę obronną. W 1617 roku właścicielka Lidmiła Kocová sprzedała majątek Jarosławowi Pincie Bukovanskiemu z Bukovan, który już sześć lat później stracił dobra jako uczestnik czeskiego powstania stanowego — majątek przeszedł wówczas na własność cesarza Ferdynanda II. Przełom nastąpił w 1688 roku, gdy ówczesny właściciel Ferdynand Isellin z Lanau przebudował dawną warowną siedzibę na barokowy zamek o prostokątnym, jednopiętrowym układzie z podwyższonym parterem i lekko wysuniętymi ryzalitami po bokach — w tej formie budowla przetrwała do dziś.

Jaką rolę odegrał ród Lambergów?

W 1710 roku majątek żihobecki nabył kardynał Jan Filip hrabia z Lambergu, włączając go do rozległego majątku fideikomisowego rodu. Lambergowie pozostali właścicielami zamku aż do 1945 roku i to oni założyli otaczający budowlę park zamkowy. Po II wojnie światowej majątek znacjonalizowano, a budynkiem zarządzało miejscowe spółdzielcze gospodarstwo rolne. Dopiero po 1989 roku, w ramach restytucji majątku, zamek trafił z powrotem w ręce prywatne.

Co dziś można zobaczyć w zamku?

W zachodnim skrzydle budynku od 2012 roku działa muzeum poświęcone historii rodu Lambergów oraz regionu, znane pod nazwą Ścieżka Lamberska. Zwiedzający oglądają tam odtworzone wnętrza mieszkalne z XIX wieku, w tym pozłacany, ośmioramienny żyrandol oraz fortepian dawnego, cenionego wytwórcy instrumentów. W ekspozycji znajduje się także secesyjny stolik kwiatowy w stylu biedermeier. Osobna część wystawy poświęcona jest przyrodzie — na strychu zamku żyje bowiem kolonia rzadkiego w Europie nietoperza, wrápenca małego, co sprawiło, że od 2013 roku teren objęto ochroną jako obszar mający znaczenie dla Wspólnoty. Sam zamek jako zabytek kultury chroniony jest już od 1964 roku. Pozostała część budynku od dawna służy jako siedziba miejscowej szkoły podstawowej.

Co warto zobaczyć w okolicy?

W bezpośrednim sąsiedztwie zamku stoi kościół przemienienia Pańskiego, do którego można zajrzeć przez zamontowane w wejściu kraty. Otaczający zamek park przechodzi obecnie rewitalizację, w ramach której wytyczane są nowe alejki spacerowe.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się zamek Žihobce? Zamek stoi w centrum miejscowości Žihobce, w powiecie Klatovy w kraju pilzneńskim, w tej samej gminie co pobliska wieś Rozsedly.

Czy zamek można zwiedzać? Tak, w zachodnim skrzydle działa muzeum Ścieżka Lamberska, otwarte od 2012 roku, prezentujące historię rodu Lambergów oraz zabytkowe wnętrza.

Kto był ostatnim prywatnym właścicielem zamku przed nacjonalizacją? Do 1945 roku majątek należał do rodu Lambergów, którzy władali nim od 1710 roku.

Dlaczego teren zamku jest chroniony jako obszar przyrodniczy? Na poddaszu zamku żyje kolonia wrápenca małego, rzadkiego gatunku nietoperza, dlatego od 2013 roku obiekt objęto również ochroną przyrodniczą jako teren mający znaczenie dla Wspólnoty.