Zamek Klenová koło Klatov

Zamek Klenová to rozległy zespół warowny w południowo-zachodnich Czechach, kilkanaście kilometrów od Klatov, łączący średniowieczne ruiny z XIX-wiecznym neogotyckim zameczkiem. Dziś cały kompleks należy do Galerie Klatovy / Klenová i pełni funkcję galerii sztuki pod otwartym niebem, gdzie historia budowli miesza się z ekspozycjami czeskiej sztuki współczesnej.

Kiedy powstał zamek i kto go zbudował?

Pierwotna warownia powstała w drugiej połowie XIII wieku, a najstarsza pisemna wzmianka o jej właścicielach pochodzi z 1291 roku. Z tego okresu zachowały się do dziś dolna część północnego muru pałacu oraz czworoboczna wieża w najbardziej wysuniętej na zachód części założenia. W XIV i XV wieku na Klenovej gospodarzyło kilka pokoleń panów z Klenového i Janovic — to za czasów Luksemburgów przypuszczalnie prowadzono intensywne prace budowlane w północno-wschodniej części górnego zamku, nad zachowanymi do dziś piwnicami.

Co dziś jest ruiną, a co zameczkiem?

Zamek składa się z dwóch wyraźnie różnych części. Starsza, gotycka warownia stoi dziś w formie ruiny — bez dachu, z odsłoniętymi murami i wieżą. Obok niej w XIX wieku, za czasów rodziny Stadionów oraz Františka Václava Veitha, wzniesiono nowy zameczek w stylu neogotyckim wraz z gruntowną, romantyczną przebudową samej ruiny. Dzięki temu na jednym wzgórzu sąsiadują ze sobą surowe, średniowieczne mury i XIX-wieczna rezydencja o zupełnie innym charakterze.

Jak zamek stał się galerią sztuki?

Opuszczony po latach zespół zamkowo-pałacowy otworzono dla publiczności w latach 60. XX wieku. Galeria powstała pod nazwą Okresní galerie výtvarného umění w Klatovech z siedzibą na zamku Klenová i została udostępniona zwiedzającym w 1964 roku, a jej pierwszym dyrektorem był malarz Vladimír Levora. Początkowo prezentowano głównie czeską sztukę XIX wieku, wypożyczaną z Galerii Narodowej oraz Galerii Zachodnioczeskiej w Pilźnie. W 1973 roku galeria straciła samodzielność i weszła w skład Muzeum Okręgowego w Klatovach.

Jakie wystawy wiążą się z Klenovą?

Do najważniejszych wydarzeń w historii galerii należy wystawa Maxmiliána Pirnera z 1979 roku oraz otwarcie stałej ekspozycji poświęconej malarce Vilmie Vrbovej-Kotrbovej i jej mężowi, konserwatorowi Františkovi Kotrbie, urządzonej w willi u podnóża zamku. W latach 1991–1994 organizowano tu cykl wystaw pod nazwą Šedá cihla, prezentujący prace żyjących artystów; każda edycja miała inny temat przewodni, a ostatnia — poświęcona twórcom działającym na emigracji — zapisała się w pamięci jako szczególnie ważna.

Co można zobaczyć na zamku dzisiaj?

Parter zameczku mieści stałą ekspozycję poświęconą historii budowli, czeskiej sztuce XX wieku oraz twórczości Vilmy Vrbovej-Kotrbovej. Pierwsze piętro oraz budynek dawnej sýpki (spichlerza) zajmują zmieniające się wystawy sztuki XX wieku. Dziedziniec i tereny wokół ruiny pełnią funkcję plenerowej galerii rzeźby współczesnej — spacer po zamku łączy więc zwiedzanie zabytku z oglądaniem sztuki na wolnym powietrzu.

Kiedy można zwiedzać zamek?

Zamek jest otwarty sezonowo. W kwietniu i październiku czynny jest od wtorku do niedzieli w godzinach 10:00–12:00 i 12:30–16:00. W maju, czerwcu i wrześniu godziny zwiedzania wydłużają się do 9:00–12:00 i 12:30–17:00, również od wtorku do niedzieli. W lipcu i sierpniu zamek przyjmuje zwiedzających codziennie, w godzinach 9:00–12:00 i 12:30–18:00.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie leży zamek Klenová? Około 13 km od Klatov, w kraju plzeńskim w zachodnich Czechach.

Czy zamek to ruina, czy da się go zwiedzać w środku? Oba elementy istnieją obok siebie — średniowieczna część jest ruiną bez dachu, natomiast XIX-wieczny zameczek stoi w całości i mieści wnętrza galerii dostępne do zwiedzania.

Kto dziś zarządza zamkiem Klenová? Galeria Klatovy / Klenová, instytucja kultury z siedzibą właśnie na zamku.

Jaką sztukę można zobaczyć na Klenovej? Głównie czeską sztukę XX i XXI wieku — malarstwo, grafikę, fotografię oraz rzeźbę plenerową na dziedzińcu i terenach wokół ruiny.

Od kiedy zamek pełni funkcję galerii? Galeria działa na zamku od 1964 roku, choć w 1973 roku na pewien czas straciła samodzielność organizacyjną.