Žabárník

Žabárník to dawna przyrodnicza rezerwacja położona na północny zachód od wsi Sokolnice, w powiecie Brno-venkov na Morawach Południowych. Obszar rozciąga się wzdłuż doliny potoku Dunávka, na wysokości około 240–245 metrów nad poziomem morza, i obejmował niegdyś 11,675 hektara chronionego terenu.

Czym był Žabárník?

Rdzeniem obszaru jest zbiornik wodny powstały jako zbiornik nawadniający, otoczony pasem podmokłego lasu łęgowego. To właśnie połączenie wody, trzcinowisk i wilgotnych zadrzewień sprawiło, że teren przez dekady uznawano za jeden z cenniejszych mokradłowych biotopów w regionie.

Historia ochrony

Obszar objęto ochroną prawną 10 grudnia 1990 roku decyzją ówczesnego Południowomorawskiego Urzędu Wojewódzkiego, który nadał mu status pomnika przyrody. Celem było zachowanie doliny Dunávki oraz unikalnych zjawisk przyrodniczych na jej terenie. Status ten utrzymywał się przez ponad ćwierć wieku, jednak 1 sierpnia 2016 roku, na mocy rozporządzenia Kraju Południowomorawskiego z 5 maja 2016 roku, ochronę formalnie zniesiono. Mimo zniesienia statusu prawnego, teren zachował swój charakter przyrodniczy i wciąż stanowi rozpoznawalny punkt na mapie okolic Sokolnic.

Dlaczego to miejsce było ważne dla przyrody?

Žabárník pełnił funkcję istotnego miejsca lęgowego i rozrodczego dla wielu zagrożonych gatunków. Wśród ptaków wodno-błotnych gnieżdżących się w trzcinowiskach i zaroślach nad zbiornikiem oraz poniżej zapory wymienia się błotniaka stawowego, wilgę oraz wąsatkę. Na terenie występowały też płazy, w tym żaba wodna (śmieszka), oraz gady, między innymi zaskroniec zwyczajny.

Szatę roślinną tworzyły przede wszystkim drzewa związane ze środowiskiem wodnym: olsza, topola biała, wierzba biała i jesion. Brzegi zbiornika porastały pasy trzciny, a w runie i przy linii wody można było spotkać kosaćca żółtego oraz kaczeńca błotnego (knieć błotną).

Krajobraz i charakter terenu

Układ przestrzenny obszaru tworzył wydłużony pas łączący las łęgowy ze zbiornikiem wodnym w dolinie Dunávki. Poniżej zapory oraz na północ od zbiornika ciągnął się pas lasu nadrzecznego, co dodatkowo wzmacniało funkcję korytarza ekologicznego łączącego różne siedliska wilgotne w okolicy.

Jak dotrzeć na miejsce

Do Žabárníku prowadzi utwardzona ścieżka (płyty betonowe) biegnąca od wsi Sokolnice, a także droga asfaltowa odchodząca od drogi krajowej nr 380. Teren graniczy z ośrodkiem rekreacyjnym Rybářská bašta, co czyni okolicę łatwo dostępną dla spacerowiczów i miłośników przyrody wybierających się na krótką wycieczkę z Sokolnic lub okolicznych miejscowości.

Najczęstsze pytania

Czy Žabárník nadal jest rezerwacją przyrody? Nie. Formalny status pomnika przyrody zniesiono 1 sierpnia 2016 roku, choć teren zachował swoje walory przyrodnicze i krajobrazowe.

Gdzie dokładnie znajduje się Žabárník? Na północny zachód od wsi Sokolnice, w dolinie potoku Dunávka, w powiecie Brno-venkov.

Jakie gatunki można było tam spotkać? Ptaki wodno-błotne jak błotniak stawowy, wilga i wąsatka, a także płazy i gady, w tym żabę wodną i zaskrońca.

Jak dojść do Žabárníku? Ścieżką od Sokolnic lub drogą asfaltową odchodzącą od drogi nr 380, w pobliżu ośrodka Rybářská bašta.