Wigsztyn

Wigsztyn (czes. Vikštejn, niem. Wigstein) to ruiny średniowiecznego zamku wznoszące się na skalistym cyplu nad rzeką Moravicą, w gminie Radkov, w powiecie opawskim, w kraju morawsko-śląskim w Czechach.

Kiedy powstał zamek Wigsztyn i kto go zbudował?

Warownię wzniósł Vítek z Kravař w drugiej połowie XIII wieku, na wysokim skalnym ostrogu górującym nad doliną Moravicy. Pierwsza pisemna wzmianka o zamku pochodzi z 1377 roku, choć sama budowla — utrzymana w stylu gotyckim — jest starsza o co najmniej sto lat.

Do kogo należał zamek na przestrzeni wieków?

Pod koniec XIV wieku Wigsztyn przeszedł w ręce książąt opawskich. W 1447 roku objęli go władycy z Moravice, a następnie ród Bírków z Násilí. Zwrot w historii zamku nastąpił w 1474 roku, gdy wojska węgierskiego króla Macieja Korwina zdobyły i zniszczyły warownię. Odbudowali ją około 1530 roku Planknarowie z Kynšperku, po czym od końca XVI wieku aż do 1708 roku zamek pozostawał w rękach rodu Oderskich z Lidéřova. Od 1708 roku właścicielami byli Reichowie.

Jak zamek został ostatecznie zniszczony?

Wojna trzydziestoletnia przyniosła Wigsztynowi kolejne zniszczenia — warownię łupiły oddziały duńskie i szwedzkie. Ostateczny cios spadł w 1648 roku, gdy wojska cesarskie wysadziły zamek w powietrze. Mimo to pod koniec XVII wieku podjęto częściową odbudowę. Definitywny koniec funkcji zamku nastąpił po 1776 roku, gdy nieopodal, w Dolní/Horní Vikštejnie, wzniesiono nowy pałac — od tego momentu stara warownia stała opuszczona.

Co znajduje się dziś w miejscu dawnej rezydencji rodu?

W pobliskiej wsi Dubová, będącej częścią gminy Radkov i noszącej wcześniej nazwę Horní Vikštejn (niem. Ober-Wigstein), w latach 1774–1776 Jan Julius Frobel, ówczesny właściciel dóbr wigsztyńskich, wybudował barokowy pałac wraz z zabudową folwarczną. W 1884 roku majątek nabył hrabia Kamillo Razumovský, arystokrata rosyjskiego pochodzenia, wraz z żoną Marią.

Co można dziś zobaczyć na miejscu?

Od 1964 roku ruiny Wigsztynu są chronione jako zabytek kultury. Obiekt jest dostępny przez cały rok, bez ograniczeń wstępu, a odwiedzający mogą wejść na odnowioną wieżę widokową, skąd roztacza się widok na dolinę Moravicy. Ruiny leżą na terenie zwanym Vítkovskiem, w pobliżu miasteczka Vítkov, w krainie Nízký Jeseník.

Najczęstsze pytania

Skąd wzięła się polska nazwa Wigsztyn? To spolszczona forma niemieckiej nazwy Wigstein, którą posługiwano się obok czeskiej nazwy Vikštejn — obie odnoszą się do tego samego zamku nad Moravicą koło Radkova.

Ile lat liczy zamek? Warownię wzniesiono w drugiej połowie XIII wieku, a pierwsza pisemna wzmianka pochodzi z 1377 roku — ma więc ponad siedem i pół wieku, licząc od udokumentowanego istnienia.

Dlaczego zamek jest dziś ruiną? Został zdobyty i zniszczony w 1474 roku przez wojska Macieja Korwina, a mimo częściowej odbudowy ostatecznie wysadzony przez wojska cesarskie w 1648 roku podczas wojny trzydziestoletniej.

Czy w okolicy jest coś jeszcze związanego z historią zamku? Tak — pobliska wieś Dubová (dawny Horní Vikštejn) kryje barokowy pałac z lat 1774–1776, wzniesiony przez właścicieli dóbr wigsztyńskich po opuszczeniu starego zamku.

Czy ruiny można zwiedzać? Tak, teren jest ogólnodostępny przez cały rok, a na miejscu stoi odnowiona wieża widokowa z widokiem na dolinę rzeki Moravicy.