Vršovice Castle

Zamek Vršovice (czes. Zámek Vršovice) to renesansowo-barokowa rezydencja stojąca w zakolu rzeki Ohrze, we wsi Vršovice w powiecie Louny, w kraju usteckim, w północno-zachodnich Czechach.

Skąd się wzięła ta rezydencja?

Wieś Vršovice pojawia się w źródłach już w 1268 roku — wtedy to król Przemysł Otakar II wymienił ją z praskim biskupstwem. Pierwsza wzmianka o obronnej siedzibie na tym miejscu pochodzi jednak dopiero z 1419 roku: była to warowna dworska budowla wzniesiona na wyspie utworzonej przez odnogi Ohrzy, co samo w sobie stanowiło naturalną fortyfikację. Przez kolejne dwa stulecia majątek zmieniał właścicieli — w 1517 roku przeszedł w ręce rodu Sokolów z Mor, w 1598 roku należał do Zákostelskich z Bílejova, a w 1615 roku nabył go Prokop Dvořecký. Przełom nastąpił w 1622 roku, gdy dobra kupił Volf Ilburk z Vřesovic. To on wraz z bratem przebudował dawną warownię w reprezentacyjną rezydencję — nad głównym portalem do dziś widnieje sojuszniczy herb Volfa i jego żony Alżbety Berkowej z Dubé wraz z datą 1628, która najpewniej oznacza zakończenie tej przebudowy.

Jak zmieniał się zamek w kolejnych stuleciach?

W 1663 roku majątek przeszedł na własność margrabiów badeńskich i pozostawał w ich rękach do 1783 roku. To właśnie za czasów Ludwika Jerzego Badeńskiego, w latach 1735–1736, zamek przeszedł kolejną gruntowną przebudowę — urządzono wówczas wnętrza liczące dwadzieścia dwa pomieszczenia. W 1761 roku dobra odziedziczyła Elżbieta Augusta, co otworzyło drogę do przejęcia majątku przez ród Schwarzenbergów — od 1783 roku właścicielem był książę Jan ze Schwarzenbergu, a rodzina ta zarządzała zamkiem aż do reformy rolnej w 1924 roku, kiedy z dawnego majątku wydzielono pozostałość dworską. Po 1945 roku budynek stał się własnością gminy i pełnił funkcje mieszkalne, a po 1989 roku trafił w ręce prywatne.

Jak wygląda zamek dzisiaj?

Bryła zamku ma czteroskrzydłowy układ wokół kwadratowego dziedzińca. Fasady są stosunkowo płaskie, przeszklone prostokątnymi oknami w duchu renesansowo-barokowym, a we wschodnim skrzydle mieści się kaplica Świętego Krzyża. Charakterystycznym elementem są arkady w skrzydle północnym oraz na piętrze skrzydła zachodniego, a nad główną bramą wznosi się barokowa wieża zwieńczona kopułą. We wnętrzach zachowały się sztukaterie sufitowe z freskami — ślady dawnej reprezentacyjnej funkcji rezydencji.

Czy zamek można dziś zwiedzać?

Nie — obiekt jest opuszczony i niedostępny dla zwiedzających. W maju 2024 roku zawaliła się zamkowa wieża, co pokazuje skalę zaniedbania budynku mimo że formalnie pozostaje on chroniony jako czeski zabytek kultury. Zamek stopniowo popada w ruinę, choć prowadzone są częściowe prace zabezpieczające. W 2026 roku nieruchomość, licząca około półtora hektara terenu na wyniesieniu w zakolu Ohrzy, została wystawiona na sprzedaż za około 13,9 miliona koron czeskich.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie leży zamek Vršovice? We wsi Vršovice w powiecie Louny, w kraju usteckim, na północny wschód od Loun, na wyniesionym terenie w zakolu rzeki Ohrze.

Kiedy powstał obecny kształt zamku? Przebudowa dawnej warowni w rezydencję zakończyła się prawdopodobnie w 1628 roku, za sprawą Volfa Ilburka z Vřesovic, choć budowla była później jeszcze kilkakrotnie przebudowywana, między innymi w latach 1735–1736.

Czy można wejść do środka lub zwiedzić teren? Nie, zamek jest obecnie niedostępny dla zwiedzających i znajduje się w złym stanie technicznym — w 2024 roku zawaliła się jego wieża.

Do kogo należał zamek na przestrzeni wieków? Po średniowiecznych właścicielach szlacheckich (m.in. Sokołowie z Mor, Zákostelscy z Bílejova) majątek trafił do rodu Vřesoviců, następnie do margrabiów badeńskich, a od końca XVIII wieku do 1924 roku należał do rodziny Schwarzenbergów.