Verraco del puente

Verraco del puente to kamienna figura zwierzęcia stojąca u wjazdu na rzymski most w Salamance i najstarszy zabytek miasta. Wielu turystów mija ją w drodze na most, nie wiedząc, że ma przed sobą pomnik starszy niż sama rzymska przeprawa.

Co to jest verraco i kto go wykonał?

Verraco to typ kamiennej figury zwierzęcej charakterystycznej dla kultury Wettonów — celtyckiego ludu zamieszkującego tereny dzisiejszej zachodniej Hiszpanii, którego gospodarka opierała się głównie na pasterstwie. Nazwa "verraco" oznacza w języku hiszpańskim knura, jednak salamancka figura bywa nazywana także "bykiem" (toro), a właśnie jako byk widnieje w herbie miasta. Przyjmuje się, że rzeźbę wzniesiono w czasach cesarza Augusta, na przełomie I wieku przed naszą erą, choć źródła nie są w tej kwestii jednomyślne — niektóre wskazują na wcześniejsze okresy działalności Wettonów na tym obszarze.

Jakie są wymiary figury?

Kamienna figura mierzy 2,10 metra długości, 1,57 metra wysokości i 0,70 metra szerokości. Głowa zwierzęcia jest uszkodzona, a korpus pęknięty na dwie części — obie połowy zostały jednak połączone podczas rekonstrukcji, dzięki czemu dziś można oglądać figurę w całości.

Dlaczego verraco trafił do rzeki?

Historia figury nie była spokojna. 10 października 1834 roku polityk José María Cambronero nakazał wrzucić verraco do rzeki Tormes, będąc przekonany, że pomnik został wzniesiony na rozkaz Karola I Habsburga w związku z wydarzeniami Comunidades — buntem miast kastylijskich z lat 1520–1521. To błędne przekonanie kosztowało zabytek prawie sto lat nieobecności w krajobrazie miasta.

Jak wrócił na swoje miejsce?

Po wydobyciu z rzeki figura trafiła do Muzeum Prowincjonalnego w Salamance, gdzie pozostawała do 1954 roku. Na most powróciła z okazji rocznicy wydania "Lazarilla z Tormesu" — jednej z najważniejszych powieści łotrzykowskich w literaturze hiszpańskiej, której akcja rozpoczyna się właśnie w Salamance. Od tego momentu verraco stoi ponownie u wejścia na most, tak jak stał niegdyś przed wiekami.

Gdzie dokładnie go znaleźć?

Figura znajduje się przy wejściu na Puente Romano (Most Rzymski) w Salamance, po stronie prowadzącej od centrum historycznego w kierunku rzeki Tormes. To jeden z najczęściej fotografowanych punktów na trasie zwiedzania mostu, obok charakterystycznych łuków i widoku na katedrę.

Najczęstsze pytania

Czym jest verraco? Verraco to kamienna figura zwierzęca wznoszona przez Wettonów, celtycki lud pasterski zamieszkujący dawniej tereny zachodniej Hiszpanii. Nazwa oznacza knura, choć konkretne figury bywały interpretowane też jako byki czy inne zwierzęta.

Dlaczego salamancki verraco nazywany jest też bykiem? Mimo że słowo "verraco" wskazuje na knura, miejscowa tradycja utrwaliła dla tej figury nazwę "toro" (byk) — w tej postaci zwierzę pojawia się również w herbie Salamanki.

Ile lat ma ta figura? Przyjmuje się, że pomnik wzniesiono w okresie panowania cesarza Augusta, czyli na przełomie I wieku przed naszą erą, co czyni go najstarszym zabytkiem Salamanki — starszym nawet od samego rzymskiego mostu.

Czy figura jest oryginalna? Tak, choć nie w pełnej postaci — głowa jest uszkodzona, a korpus był pękniętym i zrekonstruowanym elementem po latach spędzonych w rzece Tormes i w zbiorach muzealnych.