Velká strahovská zahrada

Velká strahovská zahrada (Wielki Ogród Strahowski) to jedenastohektarowy ogród klasztorny rozłożony na stromym zboczu wzgórza w praskich Hradczanach, między ulicami Úvoz i Strahovská. Od dołu ogranicza go ulica Vlašská, a od góry – dawny mur obronny zwany Hladová zeď (Głodowy Mur). Różnica wysokości między najniższym a najwyższym punktem ogrodu sięga blisko stu metrów, dzięki czemu ze stromych ścieżek roztaczają się jedne z najładniejszych widoków na Pragę.

Skąd wziął się ogród przy klasztorze strahowskim?

Historia ogrodu sięga wczesnego średniowiecza. Grunt, na którym w 1140 roku książę Vladislav II (późniejszy król Vladislav I) ufundował klasztor premonstratensów na Strahowie, był na tyle rozległy, że od początku nadawał się nie tylko pod zabudowę klasztorną, ale i pod uprawę winnic oraz sadów. Już w pierwszych latach istnienia klasztoru powstało tu kilka odrębnych ogrodów – opacki, konwentowy, warzywny oraz zielny, prowadzony przez klasztornego infirmarza na potrzeby leczenia mnichów. Rozwój gospodarczy tych terenów przerwały wojny husyckie w 1420 roku, które przyniosły poważne zniszczenia. Odbudowa nastąpiła dopiero pod rządami opata Jana Lohelia (1586–1612), za którego kadencji odtworzono między innymi romański wodociąg zaopatrujący winnice i ogrody w wodę.

Co dziś rośnie w ogrodzie i co można w nim zobaczyć?

Współcześnie Velká strahovská zahrada zachowała charakter sadu owocowego, uzupełnionego zalesionymi partiami dębowo-grabowymi w wyższych, bardziej stromych fragmentach zbocza. Historycznie znaczną część terenu zajmowały winnice, dziś ograniczone do niewielkich fragmentów. Na granicy między częścią parkową a leśną stoi kazalnica, a głębiej w lesie ukryta jest tzw. pustelnia Peklo (Piekło) – grota o wyglądzie naturalnej jaskini piaskowcowej, będąca jedną z ciekawszych osobliwości ogrodu. W latach 1991–1995 powstał na zboczu punkt widokowy z odtworzonymi tarasami winnicy, skąd rozciąga się panorama miasta. Przy wejściu od strony Úvozu stoi pawilon wejściowy z kopią słynnego obrazu Matki Boskiej Strahowskiej, a w 1994 roku w ogrodzie postawiono figurę Matki Boskiej. Ciekawostką jest dawna suszarnia owoców z lat 1671–1679, przebudowana później na mieszkanie ogrodnika.

Czy ogród jest ogólnodostępny?

Z kilku klasztornych ogrodów strahowskich – opackiego, konwentowego i wielkiego – dla zwiedzających otwarty jest wyłącznie Wielki Ogród Strahowski. Pozostałe pozostają zamknięte lub pełnią funkcje gospodarcze klasztoru. Velká strahovská zahrada jest dostępna bezpłatnie przez cały rok i stanowi popularne miejsce spacerów zarówno dla mieszkańców Pragi, jak i turystów szukających spokoju z dala od zatłoczonych uliczek Hradczan i Małej Strany.

Dlaczego to miejsce jest ważne dla Pragi?

Od 1989 roku ogród, wraz z całym zespołem Klasztoru Strahowskiego, objęty jest ochroną jako narodowy zabytek kultury Republiki Czeskiej. Łączy w sobie wartość przyrodniczą – zachowany starodrzew, sad i fragmenty lasu – z historyczną, jako część jednego z najstarszych i najważniejszych praskich klasztorów. Dzięki położeniu na zboczu wzgórza między Hradczanami a Petřínem stanowi też naturalny korytarz zieleni w samym centrum miasta.

Najczęstsze pytania

Jak duży jest Velká strahovská zahrada? Ogród zajmuje powierzchnię 11 hektarów, a różnica wysokości między jego najniższym a najwyższym punktem wynosi blisko 100 metrów.

Czy wstęp do ogrodu jest płatny? Nie, Wielki Ogród Strahowski jest bezpłatnie i swobodnie dostępny przez cały rok.

Co to jest pustelnia Peklo? To ukryta w leśnej części ogrodu grota przypominająca naturalną jaskinię piaskowcową, jedna z ciekawszych atrakcji tego miejsca.

Czy wszystkie ogrody klasztoru strahowskiego są otwarte dla zwiedzających? Nie – z kilku ogrodów klasztornych publicznie dostępny jest wyłącznie Wielki Ogród Strahowski, pozostałe (opacki, konwentowy) są zamknięte dla zwiedzających.

Od kiedy ogród jest chroniony jako zabytek? Od 1989 roku, razem z całym zespołem Klasztoru Strahowskiego, jako narodowy zabytek kultury Republiki Czeskiej.