Vargač w Dobříšu

Vargač to ruiny średniowiecznego zamku na skalnym cyplu nad stawem Huťský rybník, na wschodnim skraju Dobříša w Czechach. Miejsce ma bogatą, kilkusetletnią historię związaną z czeskimi królami i możnymi rodami, choć dziś ruiny są prywatną własnością i nie da się ich zwiedzać od środka.

Kto i kiedy założył zamek?

Vargač powstał w XIV wieku za panowania Jana Lucemburskiego — prawdopodobnym fundatorem był margrabia Karol, czyli późniejszy cesarz Karol IV. Zamek pełnił funkcję siedziby urzędu najwyższego łowczego królestwa, czyli był związany z administracją królewskich polowań w okolicznych lasach. Przez cały okres wojen husyckich pozostawał własnością korony.

Jak zmieniali się właściciele zamku?

Po wojnach husyckich Vargač zaczął często zmieniać właścicieli. W 1422 roku zastawiono go braciom Bedřichowi i Hanušowi z Kolovrat. W połowie XV wieku zamek trafił w ręce rodu Poděbradów, od około 1472 roku należał do Švamberków, a od 1491 roku — do Lobkowiczów. W latach 30. XVI wieku właścicielami byli Švihovští z Rýzmberka. W 1556 roku dokumenty opisywały budowlę jako niemal zrujnowaną, mimo to w 1569 roku zamek zastawiono klasztorowi w Sázavie, a w latach 1570 i 1573 przeprowadzono naprawy. Od 1630 do 1780 roku właścicielem był ród Mansfeldów — Bruno z Mansfeldu kupił zamek za 40 tysięcy guldenów reńskich.

Co się stało z zamkiem po pożarze?

W 1720 roku Vargač poważnie ucierpiał w wielkim pożarze, który zniszczył znaczną część zabudowy. W latach 1730–1740 przeprowadzono odbudowę, jednak zamek stracił dawną funkcję obronną i mieszkalną — jedną z ocalałych budowli przekształcono w spichlerz, który służył gospodarczo aż do 1949 roku. Do dziś zachowały się dwa elementy dawnego założenia: barokowy budynek dawnego spichlerza oraz mniejszy tzw. dom burgrabiego.

Czy można dziś zwiedzać Vargač?

Ruiny są od 1965 roku wpisane na listę zabytków kultury, ale znajdują się w rękach prywatnych i nie są udostępnione do zwiedzania od wewnątrz. Od 1989 roku obiekt pozostaje niewykorzystywany, a od 2018 roku jest wystawiony na sprzedaż za około 30 milionów koron czeskich. Ruiny można natomiast obejrzeć z zewnątrz — dobry widok otwiera się od strony sąsiedniego, klasycystyczno-rokokowego pałacu w Dobříšu i otaczającego go francuskiego ogrodu, zwłaszcza poza sezonem wegetacyjnym, gdy drzewa nie zasłaniają widoku.

Gdzie dokładnie leży Vargač i jak tam trafić?

Zamek leży na wysokości około 370 m n.p.m., na skalnym wzniesieniu górującym nad stawem Huťský rybník, tuż przy ulicy Na Vargači na wschodnim krańcu Dobříša. To niewielkie miasto w środkowych Czechach, na skraju lasów Brdy, znane też z pobliskiego pałacu. Spacer do Vargača dobrze łączy się ze zwiedzaniem pałacowego parku oraz okolicznych ścieżek nad stawem.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał zamek Vargač? Zamek założono w XIV wieku, za panowania Jana Lucemburskiego, prawdopodobnie z inicjatywy margrabiego Karola, późniejszego cesarza Karola IV.

Czy Vargač można zwiedzać od środka? Nie, ruiny są własnością prywatną i nie są udostępnione do zwiedzania wnętrza. Można je jednak oglądać z zewnątrz, między innymi z ogrodu sąsiedniego pałacu.

Co zniszczyło zamek? W 1720 roku Vargač poważnie ucierpiał w pożarze, po którym odbudowano go w latach 1730–1740, ale w formie gospodarczej, m.in. jako spichlerz.

Kto był właścicielem zamku w historii? Kolejno m.in. korona czeska, ród Kolovratów, Poděbradowie, Švamberkowie, Lobkowiczowie, Švihovští z Rýzmberka oraz w latach 1630–1780 ród Mansfeldów.

Gdzie dokładnie znajduje się Vargač? Na wschodnim skraju Dobříša w środkowych Czechach, na skalnym cyplu nad stawem Huťský rybník, przy ulicy Na Vargači, w pobliżu pałacu w Dobříšu.