Jan Hus

Pomnik Jana Husa w Dobříšu to kamienna rzeźba stojąca w niewielkim miejskim parku w środkowych Czechach, który od czasu jej odsłonięcia w 1932 roku nosi nazwę Husův park. Upamiętnia postać czeskiego reformatora religijnego, a jego historia wiąże się z jednym z bardziej widowiskowych wydarzeń w dziejach miasta.

Gdzie znajduje się pomnik?

Dobříš to miasto w środkowych Czechach, znane przede wszystkim z rokokowego zamku otoczonego parkiem francuskim i angielskim, wznoszącego się we wschodniej części miasta pod wzgórzem dawnego średniowiecznego grodu Vargač, nad stawem Huťský rybník. Pomnik Jana Husa stoi w niewielkim parku miejskim w pobliżu Komenského náměstí, jednego z centralnych placów Dobříša — to właśnie stąd, od strony alei przy zamku, wyruszył w dniu odsłonięcia uroczysty pochód mieszkańców.

Kim był Jan Hus?

Jan Hus (zm. 1415) był czeskim duchownym, filozofem i rektorem Uniwersytetu Karola w Pradze, którego działalność zapoczątkowała ruch husycki – jeden z najważniejszych nurtów poprzedzających reformację w Europie. Inspirowany myślą Johna Wycliffe'a, krytykował nadużycia Kościoła na sto lat przed wystąpieniem Marcina Lutra, za co ostatecznie zapłacił życiem. W międzywojennej Czechosłowacji, budującej swoją tożsamość narodową, postać Husa stała się jednym z najczęściej upamiętnianych symboli – podobne pomniki stawiano wówczas w wielu czeskich miastach i miasteczkach.

Jak powstał pomnik w Dobříšu?

Inicjatywa upamiętnienia Husa w Dobříšu nabrała konkretnego kształtu w lipcu 1932 roku, kiedy rzeźbiarz Jan Škvára zaproponował miastu wykonanie posągu bezpłatnie, w zamian jedynie za pokrycie kosztów kamienia. Władze miejskie przyjęły propozycję, a na materiał wybrano piaskowiec sprowadzony z Hořovic. Na miejsce ustawienia pomnika wyznaczono miejski parczyk, który od tego momentu zaczęto nazywać Husovým parkem – nazwa przetrwała do dziś.

Jak wyglądało odsłonięcie?

Uroczyste odsłonięcie posągu odbyło się we wrześniu 1932 roku i zgromadziło tak wielu mieszkańców Dobříša, że kiedy czoło pochodu, wyruszającego od alei przy zamku, dotarło już na Komenského náměstí, jego koniec wciąż opuszczał teren zamkowy. Nad miastem lał się wówczas rzęsisty deszcz, co – jak wspominają lokalne źródła – nie odstraszyło uczestników od udziału w wydarzeniu. Skala uroczystości pokazuje, jak duże znaczenie miało to wydarzenie dla lokalnej społeczności w okresie międzywojennym.

Co warto zobaczyć na miejscu?

Sam pomnik to kamienna figura Mistrza Jana Husa, osadzona w niewielkim, kameralnym parku w centrum miasta – miejscu, które dziś pełni funkcję cichej zielonej enklawy w pobliżu Komenského náměstí. Spacer po Husowym parku można łatwo połączyć ze zwiedzaniem pobliskiego zamku w Dobříšu, jego francuskich i angielskich ogrodów, a także historycznego centrum miasta z zabudową skupioną wokół placów Komenského i Mírové náměstí. To dobre miejsce na krótki, spokojny przystanek podczas dłuższego spaceru po Dobříšu.

Kiedy przyjechać?

Park, podobnie jak większość przestrzeni zielonych w mieście, najprzyjemniej zwiedza się wiosną i latem, kiedy zieleń jest w pełni rozwinięta, a dłuższe dni pozwalają połączyć wizytę przy pomniku ze zwiedzaniem zamku i jego ogrodów. Jesienią i zimą miejsce zachowuje swój charakter, choć bez typowej dla sezonu letniego roślinności.

Najczęstsze pytania

Kto jest przedstawiony na pomniku w Dobříšu? Pomnik przedstawia Jana Husa, czeskiego reformatora religijnego, filozofa i rektora Uniwersytetu Karola w Pradze, straconego w 1415 roku.

Kto wykonał pomnik? Posąg wykonał rzeźbiarz Jan Škvára, który w 1932 roku zaoferował miastu bezpłatne wykonanie dzieła w zamian za pokrycie kosztów kamienia.

Kiedy odsłonięto pomnik? Uroczyste odsłonięcie odbyło się we wrześniu 1932 roku, przy udziale tak wielu mieszkańców, że pochód rozciągnął się od zamku aż po Komenského náměstí.

Gdzie dokładnie stoi pomnik? W niewielkim miejskim parku w Dobříšu, znanym od czasu odsłonięcia posągu jako Husův park, w pobliżu Komenského náměstí.