Trčkovský palác

Trčkovský pałac (czes. Trčkovský palác, znany też jako pałac Trauttmannsdorffów) to rozległy, wielokrotnie przebudowywany zespół pałacowy przy ulicy Loretánská 6 na Hradczanach, w bezpośrednim sąsiedztwie dawnej Bramy Strahowskiej. Dziś mieszczą się w nim biura Ministerstwa Spraw Zagranicznych Republiki Czeskiej, a budynek jest wpisany na listę zabytków kultury Czech.

Skąd wzięła się nazwa pałacu?

Nazwa nawiązuje do rodu Trčków z Lípy, którzy przez pewien czas w XVII wieku byli właścicielami tej posiadłości – stąd czeska nazwa „Trčkovský palác”, używana obok równie popularnego określenia „Trauttmannsdorfský palác”, pochodzącego od kolejnych, znacznie dłużej związanych z budynkiem właścicieli.

Jak zmieniali się właściciele przez wieki?

Miejsce to od średniowiecza należało do zabudowy mieszczańskiej przy Bramie Strahowskiej, ważnym elemencie fortyfikacji Hradczan. Według tradycji jeden z domów stojących tu w XIV wieku miał należeć do budowniczego Petra Parléře, twórcy katedry św. Wita, a później do jego synów. W XVI wieku posiadłość przeszła w ręce rodu Šliků, następnie Kinských, a na początku XVII wieku – Lobkowiczów. To właśnie na przełomie XVI i XVII wieku dawną zabudowę mieszczańską zastąpił okazały pałac w stylu wysokiego renesansu. Kolejnymi właścicielami byli Harrachowie, a po nich – wspomniani Trčkowie z Lípy. W latach 30. XVII wieku posiadłość nabyli Trauttmannsdorffowie, którzy w połowie stulecia przebudowali ją we wczesnobarokowym duchu, a na początku XVIII wieku poddali dalszym barokowym przekształceniom.

Co działo się z pałacem w XIX i XX wieku?

Trauttmannsdorffowie pozostawali właścicielami do początku XIX wieku, kiedy budynek przekształcono w klasycystyczną kamienicę czynszową. Po 1830 roku urządzono w nim przymusowe warsztaty pracy, działające aż do lat 40. XX wieku, a od 1872 roku część obiektu pełniła funkcję więzienia. W okresie międzywojennym, za czasów I Republiki Czechosłowackiej, w pałacu mieściła się studencka kolej im. Masaryka. Z czasem budynek przeszedł na własność państwa, a od października 2019 roku część jego przestrzeni zajmują jednostki Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

Co można zobaczyć w pałacu dzisiaj?

Zespół pałacowy tworzy nieregularna zabudowa złożona z kilku połączonych ze sobą skrzydeł, dwóch dziedzińców, dziedzińca gospodarczego oraz ogrodu. W zachodniej części znajduje się kaplica zwieńczona charakterystyczną, piramidalną wieżyczką dzwonną. W piwnicach zachowały się sklepienia jeszcze z okresu renesansowego i wczesnobarokowego, świadczące o wielowiekowej historii przebudów. Ponieważ obiekt pełni dziś funkcję administracyjną jako siedziba ministerstwa, jego wnętrza nie są ogólnie dostępne dla zwiedzających – spacerując po Loretańskiej można jednak podziwiać fasadę i bryłę budynku, stanowiącą jeden z elementów historycznej zabudowy Hradczan między Loretą a Bramą Strahowską.

Najczęstsze pytania

Czy Trčkovský pałac można zwiedzać? Nie – budynek jest obecnie siedzibą jednostek Ministerstwa Spraw Zagranicznych i nie funkcjonuje jako atrakcja turystyczna otwarta dla zwiedzających.

Skąd pochodzi nazwa pałacu? Od rodu Trčków z Lípy, właścicieli posiadłości w pierwszej połowie XVII wieku, choć równie często używa się nazwy „pałac Trauttmannsdorffów” – od rodziny, która władała nim najdłużej.

Kto był właścicielem pałacu w przeszłości? Kolejno m.in. rody Šliků, Kinských, Lobkowiczów, Harrachów, Trčków z Lípy oraz Trauttmannsdorffów, którzy przebudowali go w stylu barokowym.

Jak dojść do pałacu? Budynek stoi przy ulicy Loretánská 6 na Hradczanach, niedaleko Klasztoru Loretańskiego i dawnej Bramy Strahowskiej, na trasie spaceru w stronę Klasztoru Strahowskiego.