Statue of Edvard Beneš at Loretánské náměstí

Pomnik Edvarda Beneša to brązowa rzeźba drugiego prezydenta Czechosłowacji, stojąca na Placu Loretańskim w praskich Hradczanach, tuż przed fasadą Pałacu Czernińskiego. To jeden z niewielu pomników w centrum Pragi poświęconych bezpośrednio tej postaci – i miejsce, którego układ kryje w sobie mało znaną historię osobistą.

Gdzie dokładnie stoi pomnik?

Rzeźba znajduje się na Placu Loretańskim, w dzielnicy Hradčany, w bezpośrednim sąsiedztwie Pałacu Czernińskiego – monumentalnego barokowego gmachu, który od międzywojnia pełni funkcję siedziby czechosłowackiego, a dziś czeskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych. To sąsiedztwo nie jest przypadkowe: Beneš przez siedemnaście lat, w latach 1918–1935, kierował właśnie resortem spraw zagranicznych, zanim objął urząd prezydenta.

Kto jest autorem rzeźby i kiedy powstała?

Autorem oryginalnej kompozycji jest czeski rzeźbiarz Karel Dvořák, który stworzył ją jeszcze za życia Edvarda Beneša. Oryginał przez lata przechowywany był w głównym gmachu Muzeum Narodowego w Pradze. Brązowy odlew, który dziś stoi na Placu Loretańskim, odsłonięto 16 maja 2005 roku – a więc na długo po śmierci prezydenta, jako formę upamiętnienia jego związku z tym miejscem i z czechosłowacką dyplomacją.

Dlaczego pomnik nie patrzy na Pałac Czerniński?

To najbardziej charakterystyczny szczegół tego miejsca. Choć logika podpowiadałaby, że postać wieloletniego ministra spraw zagranicznych powinna spoglądać w stronę siedziby swojego dawnego resortu, figura Beneša skierowana jest w zupełnie inną stronę – ku kamienicy pod numerem 108/2 na Placu Loretańskim, zwanej „U Drahomířina sloupu". Powód jest osobisty: w tym właśnie domu przez dwadzieścia sześć lat po śmierci męża mieszkała wdowa po prezydencie, Hana Benešová. Kierunek spojrzenia pomnika to w istocie cichy gest w stronę miejsca, z którym łączyły się ostatnie dekady jej życia.

Kim był Edvard Beneš?

Edvard Beneš (1884–1948) był drugim prezydentem Czechosłowacji, prawnikiem i politykiem, którego kariera zaczęła się jeszcze przed powstaniem niepodległego państwa. Zanim objął najwyższy urząd, przez siedemnaście lat – od 1918 do 1935 roku – pełnił funkcję ministra spraw zagranicznych, współkształtując pozycję międzywojennej Czechosłowacji na arenie międzynarodowej.

Co warto zobaczyć w okolicy?

Plac Loretański to jedno z najbardziej reprezentacyjnych miejsc Hradczan, otoczone barokową zabudową, z Loretą i jej charakterystyczną dzwonnicą w bezpośrednim sąsiedztwie. Sam pomnik Beneša ma charakter kameralny – nie jest głównym punktem programu zwiedzania, ale dla osób zainteresowanych historią czechosłowackiej dyplomacji i XX-wiecznymi losami kraju stanowi ciekawy przystanek na trasie między Placem Hradczańskim a Loretą.

Najczęstsze pytania

Kim był Edvard Beneš? Był drugim prezydentem Czechosłowacji oraz wieloletnim ministrem spraw zagranicznych kraju.

Gdzie dokładnie stoi pomnik? Na Placu Loretańskim w Hradczanach, przed Pałacem Czernińskim, siedzibą czeskiego MSZ.

Kto jest autorem rzeźby? Karel Dvořák, który stworzył oryginalną kompozycję jeszcze za życia Beneša.

Kiedy odsłonięto pomnik na Placu Loretańskim? 16 maja 2005 roku.

Dlaczego pomnik nie patrzy na Pałac Czerniński? Bo jest skierowany w stronę kamienicy, w której po śmierci Beneša przez 26 lat mieszkała jego wdowa, Hana Benešová.