Pałac Czerniński w Pradze

Pałac Czerniński (czes. Černínský palác) to jeden z największych barokowych pałaców w Pradze, wznoszący się na Hradczanach, przy placu Hradczańskim w Pradze 1. Od 1934 roku mieści się w nim siedziba Ministerstwa Spraw Zagranicznych Republiki Czeskiej.

Kto i po co wybudował pałac?

Fundatorem był hrabia Humprecht Jan Czerniński, czeski arystokrata i cesarski poseł w Wenecji, który chciał wznieść rezydencję przewyższającą przepychem nawet pobliski pałac Wallensteina. Wzorem miał być rzymski pałac Chigi-Odescalchi, a jego twórcę, Gian Lorenzo Berniniego, Czerniński chciał zatrudnić osobiście. Gdy okazało się to niemożliwe, zlecenie powierzył włoskiemu architektowi Francesco Carattiemu, przybyszowi z regionu Como, który działał wówczas w Pradze.

Kiedy powstał pałac i kto go budował?

Prace budowlane ruszyły w 1669 roku. Bryłę budynku wznieśli praescy budowniczowie Jan de Capauli i Abraham Leitner według projektu Carattiego - stan surowy był gotowy już w 1673 roku. Wykończenie wnętrz i dekoracje ciągnęły się jednak znacznie dłużej i dopełnione zostały dopiero za czasów wnuka fundatora.

Jak wygląda architektura pałacu?

Fasada ciągnie się na długości około 140 metrów, co czyni pałac jednym z największych gmachów barokowych w Pradze. Elewację rytmicznie dzieli kolumnada trzydziestu kolosalnych, korynckich półkolumn, ustawionych na wysokich cokołach z ostrym, diamentowym boniowaniem. Ten sam rodzaj boniowania pokrywa dolną kondygnację, kontrastując ze spokojniejszymi otworami okiennymi piętra wyżej - taka hierarchia powierzchni była charakterystyczna dla wielkiego, rzymskiego nurtu baroku, który Caratti przeniósł na praski grunt.

Co działo się z pałacem w XX wieku?

Po powstaniu niepodległej Czechosłowacji budynek przeszedł na własność państwa, a w 1923 roku władze zdecydowały o przekazaniu go Ministerstwu Spraw Zagranicznych. Rok później konkurs na przebudowę wygrał architekt Pavel Janák, a prace adaptacyjne prowadzone w latach 1929-1934 według pierwotnego projektu Carattiego przywróciły budowli reprezentacyjny charakter. Od tego czasu, czyli od 1934 roku, pałac nieprzerwanie służy jako siedziba czeskiej dyplomacji.

Najbardziej dramatyczny epizod w historii pałacu rozegrał się 10 marca 1948 roku. Na wewnętrznym dziedzińcu znaleziono wtedy ciało Jana Masaryka, ministra spraw zagranicznych i syna pierwszego prezydenta Czechosłowacji - zginął, spadając z okna łazienki swojego mieszkania służbowego, kilka tygodni po komunistycznym przewrocie w kraju. Oficjalnie uznano to za samobójstwo, jednak okoliczności śmierci do dziś budzą wątpliwości, a czeska policja wielokrotnie wracała do sprawy, nie wykluczając zabójstwa.

Co można dziś zobaczyć w pałacu?

Ponieważ budynek pozostaje siedzibą czynnego ministerstwa, na co dzień nie jest ogólnodostępny - zwiedzanie reprezentacyjnych sal odbywa się okazjonalnie, przy okazji dni otwartych, a resort udostępnia też wirtualny spacer po wnętrzach online. Sam plac Hradczański, na który wychodzi fasada pałacu, sąsiaduje z Zamkiem Praskim i klasztorem Loreta, dzięki czemu budynek pozostaje stałym punktem każdego spaceru po Hradczanach.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Pałac Czerniński? Stoi na placu Hradczańskim w praskiej dzielnicy Hradczany (Praga 1), tuż obok Zamku Praskiego i w pobliżu klasztoru Loreta.

Kto zaprojektował pałac? Włoski architekt Francesco Caratti, wzorując się na rzymskim pałacu Chigi-Odescalchi.

Czy pałac można zwiedzać? Nie na stałe - mieści się w nim czynne Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Reprezentacyjne sale można zobaczyć okazjonalnie przy okazji dni otwartych, dostępny jest też wirtualny spacer online.

Jakie wydarzenie historyczne kojarzy się najczęściej z pałacem? Śmierć ministra Jana Masaryka w marcu 1948 roku - znaleziono go martwego pod oknem jego mieszkania w pałacu, w niewyjaśnionych do dziś okolicznościach.