Torre de los Aliatares

Torre de los Aliatares to średniowieczna wieża obronna stojąca w sercu Baezy, w hiszpańskiej Andaluzji, i jeden z niewielu tak dobrze zachowanych śladów muzułmańskiej przeszłości miasta. Stoi na Plaza de España, na rogu z ulicą Obispo Narváez, więc trafiają na nią niemal wszyscy zwiedzający starówkę.

Skąd wzięła się wieża?

Budowlę wznieśli w XII wieku muzułmańscy władcy Baezy jako element miejskich murów obronnych. Jej zadaniem była ochrona pobliskiej bramy Puerta del Cañuelo wraz z przylegającą do niej barbakanem — zewnętrznym umocnieniem wysuniętym przed właściwą linię murów. Dzięki znacznej wysokości wieża pozwalała kontrolować spory fragment miasta i stanowiła jeden z kluczowych punktów całego systemu obronnego Baezy.

Po odbiciu miasta przez chrześcijan mury i większość baszt straciły znaczenie militarne. W 1476 roku Izabela Kastylijska nakazała rozbiórkę murów miejskich, jednak Torre de los Aliatares przetrwała ten wyrok — dziś jest właśnie dlatego jednym z niewielu materialnych świadectw obecności Maurów w mieście.

Co zobaczysz na miejscu?

Wieża ma prostokątny rzut i około 25 metrów wysokości, wzniesiona jest z ciosanych bloków kamiennych. U podstawy widoczne są trzy półkoliste arkady, a w połowie wysokości — wąskie strzelnice (saeteras), przez które obrońcy obserwowali okolicę i razili napastników. Górną część wieńczy fryz blanków (krenelaż), typowy dla muzułmańskiej architektury obronnej tego okresu. W XIX wieku do konstrukcji dobudowano zegar, który do dziś jest charakterystycznym elementem sylwetki budowli.

Wieża znajduje się w dobrym stanie zachowania, choć jej wnętrze nie jest ogólnodostępne do zwiedzania — ogląda się ją przede wszystkim z zewnątrz, spacerując po Plaza de España i okolicznych uliczkach starego miasta. Jako obiekt objęty ochroną prawną (dekret z 1949 roku dotyczący zamków oraz ustawa o dziedzictwie historycznym z 1985 roku) jest formalnie uznana za zabytek o statusie Bien de Interés Cultural.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Baeza leży w prowincji Jaén, dobrze skomunikowana z Úbedą i Jaén stolicą, skąd najłatwiej dojechać autobusem lub samochodem. Wieża stoi w samym centrum historycznym, w odległości spaceru od katedry i pałacu biskupiego, więc łatwo połączyć jej zwiedzanie z resztą starówki. Najlepszą porą na wizytę jest wiosna i jesień — latem w Baezie bywa bardzo gorąco, co utrudnia dłuższe spacery po nasłonecznionych placach.

Ze względu na kameralny charakter tej części miasta warto zarezerwować na obejrzenie wieży i okolicznych zabytków co najmniej pół dnia, łącząc spacer z wizytą w informacji turystycznej, która udziela też informacji o ewentualnym dostępie do wnętrza.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść do środka wieży? Wnętrze Torre de los Aliatares nie jest standardowo otwarte dla zwiedzających. Informacje o ewentualnym dostępie warto sprawdzić w lokalnym biurze turystycznym.

Jak wysoka jest wieża? Ma około 25 metrów wysokości i prostokątny rzut, co czyni ją jedną z najbardziej okazałych pozostałości muzułmańskich murów Baezy.

Dlaczego wieża przetrwała, skoro mury rozebrano? Mury miejskie zburzono w 1476 roku z rozkazu Izabeli Kastylijskiej, ale Torre de los Aliatares ominął ten wyrok i przetrwała do dziś jako jeden z niewielu materialnych śladów obecności Maurów w mieście.

Co warto zobaczyć w pobliżu? Wieża stoi przy Plaza de España, blisko historycznego centrum Baezy z katedrą i pałacem biskupim, więc naturalnie wpisuje się w trasę spaceru po starym mieście.