Palacio Vázquez de Molina

Palacio Vázquez de Molina to renesansowy pałac w Úbedzie, w hiszpańskiej Andaluzji, uznawany za jeden z najpiękniejszych przykładów architektury pałacowej XVI wieku w całej Hiszpanii. Od 1850 roku mieści się w nim ratusz miasta (Ayuntamiento de Úbeda), a budynek stoi na reprezentacyjnym Plaza Vázquez de Molina, otoczonym kolejnymi zabytkami wpisanymi na Listę UNESCO.

Kto zbudował pałac i dlaczego?

Budowlę wzniesiono na zlecenie Juana Vázqueza de Moliny, sekretarza stanu na dworach Karola I i jego syna Filipa II. Projekt powierzono Andrésowi de Vandelvirze, jednemu z najważniejszych architektów hiszpańskiego renesansu, który odpowiada też za wiele innych gmachów w Úbedzie i sąsiedniej Baezie. Prace ruszyły około 1562 roku i trwały mniej więcej sześć lat. Vázquez de Molina zmarł bezdzietnie, więc przekazał swoją rezydencję zakonnicom dominikankom, które urządziły w niej klasztor Matki Bożej od Łańcuchów (Madre de Dios de las Cadenas) — stąd popularna nazwa budynku: Palacio de las Cadenas.

Co warto zobaczyć?

Fasada pałacu przyciąga wzrok bogatą dekoracją w duchu włoskiego renesansu — zdobią ją atlanci i kariatydy podtrzymujące okazały gzyms, a całość wieńczą dwie smukłe latarnie na narożach. Elewacja została wykonana z kamienia ciosowego o wyraźnej, ciepłej kolorystyce, co nadaje budynkowi charakterystyczny, elegancki wygląd.

Sercem założenia jest kwadratowy dziedziniec, wokół którego rozplanowano całą bryłę pałacu. Otaczają go półkoliste arkady wsparte na marmurowych kolumnach, a wyższą galerię zamykają kamienne balustrady. Na łukach arkad umieszczono herby rodowe fundatora, a w centrum dziedzińca znajduje się fontanna — typowy element klasycystycznych rezydencji tamtej epoki. Warto przyjrzeć się też detalom kamieniarskim, które łączą surowość konstrukcji z finezją dekoracji.

Pałac stoi naprzeciwko kościoła Santa María de los Reales Alcázares i sąsiaduje z kościołem El Salvador, dzięki czemu cały plac tworzy jeden z najbardziej spójnych zespołów architektury renesansowej w Hiszpanii.

Jak dotrzeć na miejsce?

Palacio Vázquez de Molina znajduje się w samym sercu starówki Úbedy, na Plaza Vázquez de Molina — placu, który jest naturalnym punktem docelowym każdego spaceru po zabytkowej części miasta. Do Úbedy najwygodniej dojechać samochodem lub autobusem, na przykład z Jaén, Baezy czy Granady; najbliższe większe lotnisko znajduje się w Granadzie lub Sewilli. Sama starówka jest kompaktowa i najlepiej zwiedza się ją pieszo — z dworca autobusowego do placu jest zwykle kilkanaście minut spacerem.

Kiedy przyjechać?

Najlepszą porą na zwiedzanie Úbedy są wiosna (kwiecień-czerwiec) oraz wczesna jesień (wrzesień-październik), kiedy temperatury są przyjemne, a lato w Andaluzji potrafi być wyjątkowo upalne. Plac i fasadę pałacu można podziwiać o każdej porze dnia, ale najładniejsze światło na kamiennej elewacji pojawia się późnym popołudniem, gdy słońce oświetla ją pod niskim kątem.

Najczęstsze pytania

Czy do pałacu można wejść w środku? Ponieważ budynek pełni funkcję ratusza, dostęp do wnętrz bywa ograniczony do części reprezentacyjnych i określonych godzin urzędowania; warto sprawdzić aktualne informacje na miejscu lub w lokalnym punkcie informacji turystycznej.

Dlaczego pałac nazywa się też Palacio de las Cadenas? Nazwa pochodzi od łańcuchów, które niegdyś zdobiły otoczenie wejścia — element charakterystyczny dla rezydencji związanych z przywilejami kościelnymi i szlacheckimi w dawnej Hiszpanii.

Czy Úbeda i pałac są częścią dziedzictwa UNESCO? Tak, zespół zabytkowy Úbedy i Baezy został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 2003 roku jako wybitny przykład renesansowej urbanistyki i architektury.

Ile czasu zająć na zwiedzanie placu i pałacu? Samo obejrzenie fasady i placu zajmuje 20-30 minut, ale warto zaplanować dłuższy spacer po całej starówce, łącząc wizytę z pobliskimi kościołami i innymi pałacami.