TJP Centre dramatique national de Strasbourg

TJP – Centre dramatique national de Strasbourg to jedna z najważniejszych scen teatralnych Strasburga i jedyny francuski teatr narodowy o tak silnym profilu lalkarskim. Dla odwiedzających miasto to okazja, by zobaczyć spektakle łączące teatr, taniec i sztukę animacji lalki w formie rzadko spotykanej poza specjalistycznymi festiwalami.

Skąd wziął się TJP w Strasburgu?

Teatr powstał w 1974 roku z inicjatywy aktora i reżysera André Pomarata, początkowo jako Théâtre jeune public – scena adresowana do młodej publiczności, działająca też pod nazwą Maison des arts et loisirs. W 1990 roku instytucja otrzymała prestiżowy status Centre dramatique national (CDN), zarezerwowany dla kilkunastu scen w całej Francji uznawanych za filary krajowej polityki teatralnej. Od tego momentu TJP funkcjonuje jako pełnoprawny teatr narodowy z siedzibą w Strasburgu.

Dlaczego to ważne miejsce dla sztuki lalkarskiej?

To, co odróżnia TJP od większości scen dramatycznych we Francji, to konsekwentne stawianie na teatr lalek i formy animowane. Przez piętnaście lat, od 1997 do 2012 roku, teatrem kierował Grégoire Callies, sam artysta lalkarz, a po nim funkcję tę przez kolejną dekadę (2012–2022) pełnił Renaud Herbin, również twórca związany ze sztuką marionetki. Dzięki tym dwóm dyrekcjom TJP zbudował sobie markę miejsca, w którym lalka traktowana jest jako pełnoprawne narzędzie teatralne, a nie dodatek dla dzieci.

Namacalnym dowodem tej specjalizacji jest festiwal Giboulées de la marionnette, zainicjowany już w 1977 roku. To drugi najstarszy festiwal poświęcony teatrowi lalek we Francji, ustępujący jedynie wydarzeniu w Charleville-Mézières – stolicy światowej sztuki lalkarskiej. Z czasem Giboulées stały się jednym z najważniejszych punktów w kalendarzu artystycznym samego TJP, przyciągającym twórców i widzów z całego kraju.

Kto kieruje teatrem dzisiaj?

Od 1 stycznia 2023 roku artystyczną dyrekcję TJP objęła Kaori Ito, tancerka i choreografka pochodzenia japońskiego. Jej program zakłada otwarcie teatru na twórczość transdyscyplinarną, łączącą taniec, teatr i sztuki wizualne, przy jednoczesnym zachowaniu centralnego miejsca dzieciństwa i młodości jako tematu artystycznych poszukiwań. To kontynuacja, ale i przewartościowanie dziedzictwa poprzednich dyrekcji – TJP nadal mówi do młodej publiczności, ale coraz odważniej eksperymentuje z formą.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

TJP znajduje się w centralnej części Strasburga, dobrze skomunikowanej z resztą miasta siecią tramwajową CTS – to ułatwia dotarcie zarówno osobom nocującym w historycznym centrum, jak i turystom zatrzymującym się w dzielnicach nieco dalej od katedry. Teatr działa całorocznie, z sezonem programowym rozciągniętym od jesieni do wiosny, ale najlepszym momentem na odwiedziny dla miłośników sztuki lalkarskiej pozostaje wiosna, kiedy odbywa się festiwal Giboulées de la marionnette – wtedy program jest najbogatszy, a do miasta zjeżdżają twórcy z całej Europy.

Najczęstsze pytania

Czym dokładnie jest TJP w Strasburgu? To francuski teatr narodowy (Centre dramatique national) założony w 1974 roku, znany z silnego nacisku na teatr lalek i sztuki animowane, choć program obejmuje też taniec i teatr dramatyczny.

Czy TJP to teatr wyłącznie dla dzieci? Nie do końca – choć wywodzi się z tradycji teatru dla młodej publiczności, program pod kierunkiem kolejnych dyrektorów artystycznych rozszerzył się o formy transdyscyplinarne adresowane do szerszej widowni, w tym dorosłych.

Kto obecnie kieruje TJP? Od stycznia 2023 roku dyrektorką artystyczną jest Kaori Ito, tancerka i choreografka, która wprowadza do programu więcej tańca i sztuk wizualnych.

Kiedy najlepiej zaplanować wizytę związaną z teatrem lalek? Warto wybrać się wiosną, gdy odbywa się festiwal Giboulées de la marionnette – jedno z najstarszych tego typu wydarzeń we Francji, organizowane od 1977 roku.