Těšany Chateau

Zamek w Těšanach (czes. zámek Těšany) wznosi się na południowym krańcu rynku w miejscowości Těšany, w powiecie Brno-venkov na południowej Morawie. To niewielka, ale historycznie ważna rezydencja, wpisana na listę czeskich zabytków kultury.

Skąd wzięła się ta budowla?

Wieś Těšany po raz pierwszy wzmiankowana jest w 1131 roku. Już w XIV wieku część miejscowości należała do klasztoru dominikanów w Brnie, a w 1666 roku zakonnicy wykupili pozostałą część wsi, stając się jej jedynymi właścicielami. Ponieważ Těšany nie miały własnego kościoła, dominikanie urządzili kaplicę wewnątrz swojej rezydencji – i to właśnie ta rezydencja stała się zawiązkiem dzisiejszego zamku.

Sama budowla powstała w ostatniej tercji XVII wieku jako wczesnobarokowa siedziba brneńskich dominikanów. Zakon zarządzał majątkiem do 1784 roku, kiedy klasztor został zniesiony w ramach józefińskich reform kościelnych, a rezydencja przeszła na religijny fundusz. W 1807 roku obiekt trafił w ręce prywatne.

Co zmieniło się w XIX wieku?

Druga połowa XIX stulecia przyniosła zamkowi gruntowną przebudowę – prac podjęła się rodzina Weissów, właściciele majątku w tym okresie. To wtedy budynek zyskał wiele elementów, które można oglądać do dziś.

Jak wygląda zamek?

Zamek to jednokondygnacyjny budynek na prostokątnym planie, zachowujący wczesnobarokowy charakter pierwotnej rezydencji. Na osi głównej fasady wysunięty jest niewielki, płytki ryzalit, do którego dobudowano portyk z balkonem na piętrze. Taki układ – skromny, ale efektowny akcent na środku elewacji – jest typowy dla rezydencji zakonnych przekształcanych później w siedziby szlacheckie.

Czy zamek można zwiedzić?

Nie. Zamek w Těšanach pozostaje w rękach prywatnych i nie jest otwarty dla turystów. W 1999 roku przeszedł remont, dzięki czemu jego stan zewnętrzny jest zadowalający. Mimo zamknięcia wnętrz, znaczna część budynku graniczy z ogólnodostępnym chodnikiem, więc elewację i architekturę można obejrzeć z bliska, przechadzając się wokół rynku.

Co warto zobaczyć w okolicy?

Ponieważ zamek stoi przy rynku, warto połączyć jego obejrzenie z krótkim spacerem po centrum Těšan – to dobra okazja, by zobaczyć układ urbanistyczny niewielkiej morawskiej wsi, która zachowała swój historyczny charakter mimo wielowiekowych zmian własnościowych.

Najczęstsze pytania

Czy zamek w Těšanach jest otwarty dla turystów? Nie, obiekt jest prywatny i nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego wewnątrz budynku. Można go jednak swobodnie oglądać z zewnątrz.

Kto wybudował zamek? Budowlę wznieśli w XVII wieku brneńscy dominikanie, którzy władali wsią od XIV wieku, a od 1666 roku – całością majątku.

Dlaczego w zamku była kaplica? Těšany nie miały własnego kościoła parafialnego, dlatego dominikanie urządzili miejsce modlitwy w swojej rezydencji.

Czy budynek jest zabytkiem? Tak, zamek w Těšanach jest wpisany na listę kulturowych pomników Republiki Czeskiej.