Bošovice Keep

Bošovice Keep (tvrz Bošovice) to gotycko-renesansowa warownia stojąca w centrum wsi Bošovice, w powiecie Vyškov na południowych Morawach.

Gdzie dokładnie stoi warownia?

Obiekt znajduje się bezpośrednio w zabudowie Bošovic, niedaleko kościoła i głównego układu wsi, pod współrzędnymi 49,0526°N, 16,8400°E. To niewielka miejscowość położona między Vyškovem a Kyjovem, więc warownię najwygodniej łączyć ze zwiedzaniem okolicznych zamków i miasteczek morawskiego Słowacka.

Jak stara jest ta budowla?

Historia miejsca sięga XIV wieku. Pierwsza drewniana warownia miała stanąć tu jeszcze przed 1365 rokiem, kiedy władali nią panowie z rodu Kunštátů — to właśnie ten rok pojawia się w najstarszych zachowanych zapiskach. Pewniejsze, bezpośrednie wzmianki o obiekcie pochodzą jednak dopiero z 1398 roku.

Co się z nią stało w czasie wojen margrabiów?

Na początku XV wieku, w 1408 roku, warownia stała opuszczona. Prawdopodobnie padła wtedy ofiarą walk toczonych w ramach sporów między morawskimi margrabiami — zniszczyli ją najpewniej stronnicy margrabiego Jošta. To był koniec pierwotnej, drewnianej budowli.

Kto odbudował ją w kamieniu?

Odbudowa przypadła na czasy wojen husyckich. Nową, murowaną warownię wzniósł Jimram z Doubravice, a już w 1415 roku źródła wspominają o solidnej, kamienno-ceglanej budowli w tym miejscu. W kolejnych dziesięcioleciach obiekt rozbudowywali synowie Aleše z Polanki, nadając mu późnogotycki charakter.

Kiedy warownia zyskała renesansowy wygląd?

Około 1560 roku przebudowę w duchu renesansu zleciła Kateřina Buchlovská z Domamyslic. To wtedy warownia zaczęła przypominać rezydencję, a nie wyłącznie obiekt obronny — stąd dzisiejsze określenie „gotycko-renesansowa”.

Jaką rolę pełniła pod rządami Liechtensteinów?

Od 1627 roku majątek trafił w ręce rodu Liechtensteinów, jednego z największych właścicieli ziemskich na Morawach. Nie traktowali oni bošovickiej warowni jako rezydencji reprezentacyjnej — zaadaptowali ją na cele gospodarcze: mieszkania dla urzędników administracji majątku, magazyny i spichlerze.

Co zobaczysz dzisiaj?

Losy obiektu w ostatnich dekadach są dużo mniej optymistyczne niż jego średniowieczna historia. W latach 80. XX wieku mieszkańcy Bošovic podjęli własnym sumptem próbę renowacji budynku. Prace przerwały jednak roszczenia restytucyjne dawnych właścicieli zgłoszone w latach 90. Kwestie własnościowe do dziś nie zostały jednoznacznie rozstrzygnięte, a sama warownia w tym czasie systematycznie niszczeje. Odwiedzając Bošovice, trzeba więc liczyć się z tym, że oglądamy raczej świadectwo zaniedbanego zabytku niż odrestaurowaną atrakcję turystyczną — co samo w sobie bywa interesujące dla miłośników historii architektury obronnej.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Ponieważ obiekt ma charakter zabytku technicznie zamkniętego i niezagospodarowanego turystycznie, najlepszą porą jest okres wiosenno-jesienny, kiedy łatwiej połączyć krótki postój w Bošovicach z dłuższą trasą po zamkach regionu Vyškovska — dojazd samochodem jest tu praktycznie jedyną sensowną opcją.

Najczęstsze pytania

Czy tvrz Bošovice można zwiedzać od środka? Nie ma to charakteru udostępnionego turystycznie obiektu — spór o własność i zły stan techniczny wykluczają regularne zwiedzanie wnętrz.

Ile lat ma warownia w Bošovicach? Pierwsza, drewniana budowla powstała jeszcze przed 1365 rokiem, a obecna, murowana bryła pochodzi z okresu wojen husyckich, czyli sprzed 1415 roku.

Kto był właścicielem warowni? Kolejno władali nią m.in. panowie z Kunštátu, Jimram z Doubravice, synowie Aleše z Polanky, Kateřina Buchlovská z Domamyslic, a od 1627 roku ród Liechtensteinów.

Dlaczego warownia jest w złym stanie? Próbę odbudowy z lat 80. XX wieku przerwały roszczenia restytucyjne zgłoszone w latach 90., a nierozstrzygnięte spory własnościowe blokują dalsze prace do dziś.