Tankodrom

Tankodrom to przyrodnicza rezerwacja o powierzchni 31,2 hektara, położona na północny zachód od Rakovníka, na południe od miejscowości Olešná, w Kotlinie Rakovnickiej w środkowych Czechach. Nazwa nawiązuje do dawnego przeznaczenia tego terenu — do lat 90. XX wieku był to plac ćwiczeń wojsk pancernych, wykorzystywany przez wojsko czechosłowackie od lat 50. Rezerwat został oficjalnie ustanowiony w 1999 roku.

Skąd wzięła się ta różnorodność przyrody?

Paradoksalnie to właśnie wojskowa przeszłość terenu odpowiada za jego dzisiejszą wartość przyrodniczą. Przez dziesięciolecia ciężki sprzęt pancerny regularnie naruszał powierzchnię gruntu, tworząc koleiny, zagłębienia i odsłonięcia gleby mineralnej. Brak intensywnej gospodarki rolnej — a co za tym idzie brak nawozów sztucznych i pestycydów — pozwolił na wykształcenie się mozaiki siedlisk otwartych: muraw, wczesnych stadiów sukcesji roślinnej oraz okresowych zbiorników wodnych. Taki układ jest dziś rzadkością w krajobrazie rolniczym Europy Środkowej, gdzie większość terenów otwartych podlega intensywnemu użytkowaniu.

Jakie gatunki można tu spotkać?

Rezerwat słynie z bogactwa bezkręgowców, płazów i ptaków przystosowanych do siedlisk okresowo zalewanych i suchych muraw. Wśród najciekawszych mieszkańców znajduje się skrzelonóg letni (Triops cancriformis) — prymitywny skorupiak zasiedlający tymczasowe kałuże, a także paź królowej (Papilio machaon), jeden z najbardziej rozpoznawalnych motyli dziennych w regionie. Wśród płazów występują traszka górska (Triturus alpestris) oraz ropucha krótkonoga (Bufo calamita), gatunek preferujący piaszczyste, słabo zarośnięte tereny. Awifauna reprezentowana jest przez lerkę (Lullula arborea), gąsiorka (Lanius collurio) oraz krętogłowa (Jynx torquilla) — ptaki związane z mozaiką zarośli i otwartych przestrzeni.

Jak zarządza się tym terenem dziś?

Celem ochrony jest utrzymanie różnorodnych siedlisk, które ukształtowały się dzięki dawnym zaburzeniom powierzchni. Ponieważ naturalna sukcesja roślinna z czasem prowadzi do zarastania terenów otwartych krzewami i lasem, konieczne są aktywne działania ochronne. Zarządcy rezerwatu współpracują z Armią Republiki Czeskiej, która nadal korzysta z sąsiadującego terenu wojskowego — dzięki tej współpracy udało się m.in. utworzyć dodatkowe oczka wodne i zagłębienia terenowe, naśladujące dawne działanie sprzętu pancernego i podtrzymujące korzystne dla dzikiej przyrody warunki.

Najczęstsze pytania

Dlaczego rezerwat nazywa się Tankodrom? Nazwa pochodzi od dawnego przeznaczenia terenu jako placu ćwiczeń dla wojsk pancernych, użytkowanego przez wojsko od lat 50. do 90. XX wieku.

Kiedy powstała rezerwacja przyrody? Teren objęto ochroną w 1999 roku, po zakończeniu użytkowania wojskowego w latach 90.

Jakie gatunki są tu najcenniejsze? Do najważniejszych należą skrzelonóg letni, paź królowej, traszka górska, ropucha krótkonoga oraz ptaki takie jak lerka i gąsiorek.

Gdzie dokładnie znajduje się rezerwat? Tankodrom leży w Kotlinie Rakovnickiej w środkowych Czechach, na północny zachód od Rakovníka i na południe od Olešnej.