Valachov

Valachov to niewielki, ale geologicznie wyjątkowy przyrodniczy pomnik przyrody położony na wzniesieniu w Pahorkatinie Plaskiej, w katastrze Hracholusek nad Berounką, w powiecie Rakovník w kraju środkowoczeskim. Obszar leży w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu Křivoklátsko, na południowy wschód od wsi Skřivaň, w pobliżu zbiornika wodnego Hracholusky.

Dlaczego Valachov jest chroniony?

Przedmiotem ochrony są pozostałości po dawnym wydobyciu łupków z wtórnymi minerałami siarkowymi. Valachov to stanowisko mineralogiczne z minerałami wtórnymi powstałymi w wyniku utleniania pirytu — typowy przykład pirytowego łupku z neoproterozoicznej formacji blovickiej. To właśnie ta unikalna geologia sprawia, że miejsce od dziesięcioleci przyciąga uwagę geologów i mineralogów badających procesy utleniania siarczków żelaza w skałach łupkowych.

Valachov został ustanowiony pomnikiem przyrody 29 listopada 1977 roku i figuruje w międzynarodowej klasyfikacji IUCN jako kategoria III — pomnik przyrody lub obiekt przyrodniczy.

Historia górnictwa

Historia wydobycia na Valachovie sięga daleko wstecz. Pierwsza pisemna wzmianka o górnictwie w tym miejscu pochodzi z 1543 roku, kiedy to wydobywano rudę ołowiu. Kilka wieków później, w latach 1871–1872, na zboczu Valachova prowadzono wydobycie pirytu.

Po zakończeniu działalności górniczej w terenie pozostały ślady dawnej eksploatacji: dwie sztolnie o długości dziesięciu i czternastu metrów oraz, w pobliżu szczytu, osiemnastometrowy szyb, który najprawdopodobniej łączy się ze średniowiecznym wydobyciem ołowiu. Te pozostałości górnicze są dziś nie tylko świadectwem dawnej działalności człowieka, lecz również miejscem występowania charakterystycznych minerałów wtórnych.

Co można zobaczyć w terenie?

Zwiedzający Valachov mogą dostrzec ślady dawnych wyrobisk górniczych wtopione w naturalny krajobraz wzgórza — wejścia do sztolni oraz zarys dawnego szybu górniczego. To połączenie historii przemysłowej i naturalnej geologii czyni to miejsce interesującym punktem na trasie dla osób zainteresowanych mineralogią oraz historią górnictwa w regionie Křivoklátska.

Jaka fauna żyje na Valachovie?

Obszar chroniony stanowi siedlisko zróżnicowanej fauny. Można tu spotkać różne gatunki pająków oraz płazów, a wśród gadów — jaszczurki zwinki, padalce zwyczajne i zaskrońce zwyczajne. Nie wyklucza się także obecności żmii zygzakowatej. Ta różnorodność gatunkowa wynika z mozaiki siedlisk — od nasłonecznionych, kamienistych zboczy po wilgotniejsze zakątki dawnych wyrobisk.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Valachov? Valachov leży w katastrze Hracholusek nad Berounką, w powiecie Rakovník, w kraju środkowoczeskim, na południowy wschód od wsi Skřivaň, w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu Křivoklátsko.

Kiedy Valachov został objęty ochroną? Status pomnika przyrody Valachov uzyskał 29 listopada 1977 roku.

Co dokładnie jest chronione na Valachovie? Ochronie podlegają pozostałości po wydobyciu łupków z wtórnymi minerałami siarkowymi, powstałymi w wyniku utleniania pirytu — stanowisko o dużym znaczeniu mineralogicznym.

Czy na Valachovie są ślady dawnego górnictwa? Tak, zachowały się dwie sztolnie (10 i 14 metrów) oraz osiemnastometrowy szyb w pobliżu szczytu, związane z wydobyciem ołowiu i pirytu sięgającym XVI wieku.

Jakie zwierzęta można spotkać w tym miejscu? Obszar zamieszkują pająki, płazy, jaszczurki zwinki, padalce, zaskrońce, a prawdopodobnie także żmije zygzakowate.