Synagogue of Mulhouse

Synagoga w Miluzie to XIX-wieczna świątynia żydowskiej wspólnoty aszkenazyjskiej, stojąca przy rue des Rabbins w samym centrum Mulhouse. To trzeci budynek synagogalny w historii miasta – wcześniejsze świątynie stały przy rue du Sauvage (XIV wiek) i rue Sainte-Claire (od 1822 roku). Obecny gmach, wzniesiony w latach 1848–1849 według projektu architekta Jean-Baptiste'a Schacre'a, od 1984 roku figuruje na liście zabytków historycznych Francji.

Jak dotrzeć?

Synagoga znajduje się przy 2 rue des Rabbins, w ścisłym centrum Miluzy, blisko innych zabytków starego miasta. Dzielnica jest w pełni piesza, więc najprościej dotrzeć tu na spacerze łączącym zwiedzanie centrum – z dworca kolejowego Mulhouse-Ville jest to spokojny, kilkunastominutowy marsz albo krótki odcinek tramwajem.

Co zobaczysz?

Budynek reprezentuje styl neoromański (tzw. Rundbogenstil), popularny w architekturze sakralnej połowy XIX wieku po obu stronach Renu. Wewnątrz nawa główna pokryta jest białym tynkiem, podczas gdy nawy boczne wykończono różowym piaskowcem – kontrast, który nadaje wnętrzu ciepły, stonowany charakter. Najbardziej ozdobnym elementem elewacji jest szczyt frontowy zwrócony w stronę rue des Rabbins: na trójkątnym tympanonie widać tablice Dekalogu zwieńczone okulusem, po bokach flankowane siedmioramiennymi świecznikami – menorami wspartymi na pilastrach.

Historia budynku odzwierciedla trudne dzieje społeczności żydowskiej regionu. Żydzi wrócili do osiedlania się w Miluzie w 1798 roku, po tym jak od początku XVI wieku w mieście nie mieszkały żadne rodziny żydowskie. W 1880 roku do synagogi dobudowano oratorium i pomieszczenia mieszkalne. W czasie II wojny światowej budynek został zarekwirowany przez okupanta i wykorzystywany jako magazyn dekoracji teatralnych miejskiego teatru – dopiero w 1950 roku przeszedł renowację i wrócił do pełnienia funkcji religijnych.

Kiedy przyjechać?

Synagoga jest miejscem żywej wspólnoty, nie tylko zabytkiem – warto to uwzględnić, planując wizytę poza godzinami nabożeństw. Zwiedzanie łączy się dobrze z wycieczką po historycznym centrum Miluzy, które oferuje kameralne uliczki, kamienice z okresu przemysłowego rozkwitu miasta oraz muzea tematyczne. Ze względu na charakter obiektu najlepiej wcześniej sprawdzić aktualne godziny dostępności, ponieważ synagoga funkcjonuje przede wszystkim jako aktywne miejsce kultu.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstała obecna synagoga w Miluzie? Budynek wzniesiono w latach 1848–1849 według projektu architekta Jean-Baptiste'a Schacre'a. Był to już trzeci budynek synagogalny w historii miasta.

Jaki styl architektoniczny reprezentuje budowla? Synagoga została zbudowana w stylu neoromańskim (Rundbogenstil), charakterystycznym dla architektury sakralnej regionu w połowie XIX wieku, z kamiennej konstrukcji i bogato zdobionym szczytem frontowym.

Co działo się z synagogą podczas II wojny światowej? Budynek został zarekwirowany przez niemieckich okupantów i przez pewien czas służył jako magazyn dekoracji teatralnych. Renowacja i przywrócenie funkcji religijnej nastąpiły w 1950 roku.

Czy synagoga jest chronionym zabytkiem? Tak, od 1984 roku obiekt figuruje na liście francuskich zabytków historycznych, co potwierdza jego wartość architektoniczną i kulturową.