Abbaye Notre-Dame d'Oelenberg

Abbaye Notre-Dame d'Oelenberg to dawne opactwo cystersów-trapistów w Reiningue, kilkanaście kilometrów od Mulhouse, w regionie Alzacja (Haut-Rhin). Miejsce łączy niemal tysiącletnią historię religijną z lokalną tradycją serowarską - klasztor przez dekady wytwarzał własny ser trapistów.

Jak powstało opactwo?

Klasztor założyła w 1046 roku Heilwiga z Dabo, hrabina Eguisheim, matka Brunona z Eguisheim - późniejszego papieża Leona IX, jedynego Alzatczyka na tronie papieskim. Pierwotnie funkcjonował jako wspólnota podwójna (męska i żeńska), żyjąca według reguły św. Augustyna.

Kiedy pojawili się trapiści?

Zakonnicy cystersi ścisłej obserwancji (trapiści) osiedlili się w Oelenbergu w 1825 roku, przybywając z opactwa Kleinburlo w Darfeld, w Nadrenii. Wspólnota rozwijała się przez kolejne stulecie - do 1925 roku liczyła około 200 mnichów, w tym 80 kapłanów i 120 braci konwersów, co czyniło ją jedną z większych wspólnot trapistów w regionie.

Na czym polegało życie mnichów?

Reguła cysterska - "ora et labora" (módl się i pracuj) - wyznaczała rytm dnia: pierwsza modlitwa o 4:30 rano, kolejne oficja siedem razy dziennie, a między nimi praca na roli i w gospodarstwie, z którego mnisi utrzymywali wspólnotę. Przez niemal tysiąc lat teren pozostawał zamknięty dla osób świeckich, co przyniosło opactwu miano "zakazanego miasta".

Czy opactwo produkowało ser?

Tak. Oelenberg jest znane z produkcji sera trapistów (fromage trappiste d'Oelenberg) - łagodnego sera z mleka krowiego, wytwarzanego tradycyjnymi metodami klasztornymi. Klasztor prowadził też sprzedaż innych produktów, w tym artykułów ekologicznych z własnego gospodarstwa.

Czy można było zwiedzać opactwo?

Tak, mimo klauzury władze zakonne organizowały wizyty z przewodnikiem, umożliwiające turystom poznanie historii miejsca, architektury klasztornej i codziennego rytmu życia mnichów.

Co się stało z klasztorem w ostatnich latach?

Liczba mnichów systematycznie malała - w 2024 roku wspólnota liczyła już tylko około dziesięciu osób. W czerwcu 2024 roku zakonnicy podjęli decyzję o zakończeniu życia monastycznego w Oelenbergu i ostatecznym rozwiązaniu wspólnoty, kończąc niemal dwustuletnią obecność trapistów w tym miejscu. Dla zwiedzających opactwo pozostaje przede wszystkim świadectwem długiej tradycji monastycznej Alzacji - miejscem, w którym modlitwa, praca fizyczna i wytwórczość rolno-spożywcza splatały się przez pokolenia w jeden rytm codzienności.

Dlaczego warto odwiedzić okolice Reiningue?

Reiningue leży w spokojnej, rolniczej części Haut-Rhin, w otoczeniu pól i lasów typowych dla przedgórza Wogezów. Sąsiedztwo Mulhouse sprawia, że opactwo można łatwo połączyć ze zwiedzaniem miejskich muzeów i atrakcji regionu, a sama okolica pozostaje przykładem alzackiego krajobrazu wiejskiego, w którym historia klasztorna wyznaczała życie lokalnej społeczności przez stulecia.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się opactwo Oelenberg? W gminie Reiningue, w departamencie Haut-Rhin, w Alzacji, niedaleko Mulhouse.

Kiedy założono klasztor? W 1046 roku, z fundacji Heilwigi z Dabo.

Od kiedy mieszkali tam trapiści? Od 1825 roku, po przybyciu mnichów z opactwa Kleinburlo w Nadrenii.

Czy opactwo nadal działa jako wspólnota zakonna? Nie - w czerwcu 2024 roku wspólnota trapistów zdecydowała o zakończeniu życia monastycznego i rozwiązaniu klasztoru.

Czym słynie Oelenberg poza historią religijną? Przede wszystkim produkcją sera trapistów oraz organizowanymi wizytami z przewodnikiem po terenie opactwa.