Synagoga Portugalska Szaare Tikwa w Lizbonie

Synagoga Portugalska Szaare Tikwa w Lizbonie (hebr. „Bramy Nadziei") to główna synagoga Wspólnoty Żydowskiej w Lizbonie. Stoi w stolicy Portugalii, w dzielnicy São Mamede, przy Rua Alexandre Herculano. Współrzędne budynku to około 38,72° N i 9,15° W.

Dlaczego ta synagoga jest ważna?

Szaare Tikwa była pierwszą synagogą zbudowaną w Portugalii od podstaw po edykcie króla Manuela I z 1496 roku, który nakazał Żydom opuścić kraj. Przez kolejne stulecia wspólnota żydowska nie miała tu oficjalnego domu modlitwy. Około 1810 roku w Lizbonie działały trzy niewielkie synagogi, ale mieściły się w prywatnych domach, a nie w osobnych budynkach.

Jak doszło do budowy?

W XIX wieku społeczność kilkakrotnie próbowała powołać synagogę. Przeszkodą był brak uznania judaizmu przez ówczesną monarchię konstytucyjną. Przełom przyniósł 4 marca 1897 roku, kiedy lizbońscy Żydzi podczas zgromadzenia ogólnego postanowili utworzyć komisję do spraw budowy synagogi. Przewodniczył jej Leão Amzalak. Grunt kupiono w 1901 roku. Akt zawarto na osobę prywatną, ponieważ wspólnota nie mogła wówczas prawnie występować jako nabywca we własnym imieniu.

Kto ją zaprojektował i jak wygląda?

Projekt w 1902 roku przygotował architekt Miguel Ventura Terra, a budowę ukończono w 1904 roku. Budynek utrzymano w stylu romańsko-bizantyjskim. Synagogę wzniesiono na dziedzińcu otoczonym murem. Obowiązujące przepisy nie pozwalały bowiem, aby świątynia innego wyznania niż katolickie, wówczas państwowe, miała fasadę wychodzącą na ulicę. Z zewnątrz nie widać więc od razu, że za murem kryje się dom modlitwy.

Późniejsze zmiany

Od 1948 roku synagogę rozbudowano według projektu architekta Carlosa Ramosa. Obiekt do dziś pełni funkcję głównej synagogi lizbońskiej wspólnoty.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Synagoga Portugalska w Lizbonie? W dzielnicy São Mamede, przy Rua Alexandre Herculano.

Co oznacza nazwa Szaare Tikwa? To hebrajskie określenie oznaczające „Bramy Nadziei".

Kiedy zbudowano synagogę? Projekt powstał w 1902 roku, a budowę ukończono w 1904 roku.

Kto zaprojektował budynek? Miguel Ventura Terra. Rozbudowę od 1948 roku prowadził Carlos Ramos.

Dlaczego synagoga stoi na dziedzińcu za murem? Ówczesne przepisy zabraniały budowy świątyni niekatolickiej z fasadą od strony ulicy.

Czy to pierwsza synagoga w Portugalii? To pierwsza synagoga zbudowana w Portugalii od podstaw po wygnaniu Żydów w 1496 roku.

Dla kogo to miejsce?

Synagoga to dobry przystanek dla osób zainteresowanych historią Żydów w Portugalii, architekturą początku XX wieku oraz dziejami tolerancji religijnej w Europie. Ukryta za murem fasada i romańsko-bizantyjski styl wyróżniają ją na tle lizbońskiej zabudowy. Warto zaplanować wizytę razem ze zwiedzaniem okolicznych ulic dzielnicy São Mamede.