Capela de Nossa Senhora de Monserrate

Capela de Nossa Senhora de Monserrate to niewielka osiemnastowieczna kaplica w lizbońskim ogrodzie Jardim das Amoreiras, tuż przy łukach słynnego akweduktu Águas Livres. Łatwo ją przeoczyć, a warto zajrzeć: to kameralny zabytek związany z historią jedwabnictwa w Lizbonie i z francuskimi rzemieślnikami, którzy osiedlili się w tej okolicy.

Gdzie znajduje się kaplica?

Kaplica stoi w Jardim das Amoreiras, w centrum Lizbony, w pobliżu piątego łuku akweduktu Águas Livres. Współrzędne to około 38,7218 N i 9,1565 W. Ogród należy do starszych w mieście i sąsiaduje z placem Amoreiras oraz zbiornikiem Mãe d'Água, więc kaplicę dobrze połączyć ze spacerem po tej części miasta.

Jak powstała kaplica?

Budowla pochodzi z 1768 roku. Wcześniej nabożeństwa odprawiano tu w drewnianej budce. Król przekazał grunt pod budowę ermidy, która zastąpiła ten prowizoryczny obiekt. Fundatorem było Bractwo Nossa Senhora de Monserrate oraz wytwórcy jedwabiu związani z manufakturami w dzielnicy Rato. Kaplicę wzniesiono między arkadami akweduktu i poświęcono patronce francuskich rzemieślników. Późniejszym aktem król objął ermidę opieką królewską, przez co nie podlegała ona zwykłej władzy kościelnej.

Co zobaczymy w środku?

Wnętrze ma plan ośmiokąta. Ściany zdobią panele z niebiesko-białych azulejos, nad całością wznosi się prosta kopuła pokryta malaturą temperową. Ołtarze wykonano w marmoryzowanej snycerce z wpływami rokoka. To skromna, ale spójna realizacja typowa dla lizbońskich kaplic epoki.

Kontekst: ogród i jedwab

Jardim das Amoreiras powstał z inicjatywy markiza de Pombal i został otwarty w 1759 roku. Posadzono tu 331 drzew morwowych, a miejsce wiązało się z manufakturą jedwabiu. Celem było wsparcie portugalskiego przemysłu jedwabniczego. Kaplica Monserrate jest więc pamiątką po społeczności rzemieślniczej, która na nim pracowała.

Najczęstsze pytania

Czy kaplica jest w ogrodzie? Tak, znajduje się w Jardim das Amoreiras w Lizbonie.

Z jakiego wieku pochodzi? Z XVIII wieku, z 1768 roku.

Komu jest poświęcona? Matce Bożej z Monserrat, patronce francuskich rzemieślników.

Jak wygląda wnętrze? Ośmioboczny plan, niebiesko-białe azulejos, prosta kopuła i rokokowe ołtarze.

Dlaczego stoi przy akwedukcie? Wzniesiono ją między łukami Águas Livres, z funduszy bractwa i wytwórców jedwabiu.

Ile czasu potrzeba na zwiedzanie? Sama kaplica to krótki przystanek, ale ogród i pobliski zbiornik Mãe d'Água zasługują na dłuższy spacer. Godziny otwarcia warto sprawdzić przed wizytą, bo mogą się zmieniać.

Dlaczego warto tu zajrzeć?

Kaplica pokazuje inną stronę Lizbony niż wielkie pomniki i punkty widokowe. Łączy w jednym miejscu trzy wątki: inżynierię akweduktu, dawny przemysł jedwabniczy i religijność zagranicznych rzemieślników mieszkających w stolicy Portugalii. Zwiedzanie najlepiej zaplanować razem z ogrodem, gdzie w cieniu drzew można odpocząć po spacerze po wzgórzach miasta. Wnętrze jest niewielkie, dlatego dobrze przyjrzeć się szczegółom: układowi ośmiokąta, kafelkom i drobnym ozdobom ołtarzy.