Synagoga Maisela w Pradze

Synagoga Maisela to renesansowa świątynia żydowska w praskim Josefovie, wzniesiona pod koniec XVI wieku z fundacji Mordechaja Maisela, dziś część Muzeum Żydowskiego w Pradze.

Kto ufundował synagogę i kiedy powstała?

Budowę wzniesiono w latach 1590–1592 przy ulicy Maisela, z inicjatywy i za pieniądze Mordechaja Maisela, burmistrza praskiej gminy żydowskiej i jednego z najzamożniejszych mieszkańców miasta za panowania Rudolfa II. Prace prowadzili budowniczowie Josef Wahl i Juda Goldsmied. Powstała wówczas budowla należała do największych i najbardziej okazałych synagog w całym gettcie.

Co się stało z pierwotną, renesansową budowlą?

W 1689 roku synagogę strawił pożar, który spustoszył znaczną część praskiego Josefova. Świątynię odbudowano niemal natychmiast, tym razem nadając jej formę barokową — pierwotny renesansowy kształt budowli bezpowrotnie zniknął.

Skąd wziął się dzisiejszy, neogotycki wygląd synagogi?

Obecną, pseudogotycką formę budynek zawdzięcza gruntownej przebudowie przeprowadzonej w latach 1893–1905 według projektu profesora Grotta. To właśnie ta wersja architektoniczna — ze strzelistymi oknami i wystrojem nawiązującym do gotyku — jest tą, którą ogląda się dziś, spacerując ulicą Maisela.

Co można dziś zobaczyć we wnętrzu synagogi?

Synagoga Maisela jest jednym z obiektów wchodzących w skład Muzeum Żydowskiego w Pradze. We wnętrzu urządzono stałą ekspozycję poświęconą dziejom Żydów na ziemiach czeskich i morawskich od X do XVIII wieku. Przestrzeń wokół miejsca, gdzie niegdyś stała Arka Przymierza, poświęcono „złotemu wiekowi” praskiej gminy żydowskiej przypadającemu na okres renesansu, z wątkami dotyczącymi samego Mordechaja Maisela oraz legendy o Golemie. W bocznej nawie ekspozycja opowiada o życiu codziennym, zajęciach zarobkowych Żydów, a także o dyskryminacji i prześladowaniach, jakich doświadczali. Zwiedzanie kończy się w zachodniej części budynku, gdzie pokazano, jak oświecenie i rosnące kontakty między Żydami a chrześcijanami zmieniały życie społeczności żydowskiej u schyłku XVIII wieku.

Jak długo synagoga pełni funkcję muzealną?

Budynek trafił w ręce Muzeum Żydowskiego w 1955 roku i początkowo służył jako magazyn zbiorów, zanim stał się pełnoprawnym punktem na trasie zwiedzania muzeum. W latach 2014–2015 przeszedł gruntowną modernizację, w ramach której zyskał dostęp bez barier architektonicznych oraz nowoczesne nagłośnienie i technikę audiowizualną, co znacznie ułatwiło zwiedzanie.

Gdzie dokładnie znajduje się synagoga?

Budynek stoi przy ulicy Maisela w sercu praskiej dzielnicy żydowskiej Josefov, w bezpośrednim sąsiedztwie innych zabytków wchodzących w skład Muzeum Żydowskiego — w odległości spaceru od Starego Miasta i Starego Cmentarza Żydowskiego.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano Synagogę Maisela? W latach 1590–1592, z fundacji Mordechaja Maisela, burmistrza praskiej gminy żydowskiej.

Dlaczego synagoga wygląda dziś neogotycko, skoro powstała w epoce renesansu? Pierwotną renesansową budowlę zniszczył pożar w 1689 roku. Po barokowej odbudowie budynek przeszedł kolejną, tym razem pseudogotycką przebudowę w latach 1893–1905 według projektu profesora Grotta — i to ta forma przetrwała do dziś.

Co można zobaczyć w środku? Stałą ekspozycję Muzeum Żydowskiego w Pradze poświęconą historii Żydów czeskich i morawskich od X do XVIII wieku, z wątkami o Mordechaju Maiselu i legendzie o Golemie.

Czy synagoga wciąż pełni funkcje religijne? Nie, obecnie budynek działa wyłącznie jako obiekt muzealny w ramach Muzeum Żydowskiego w Pradze, bez czynnej funkcji liturgicznej.