svatá Ludmila

Socha svaté Ludmily to barokowa rzeźba stojąca w Mirošově, niewielkim mieście w kraju plzeńskim w zachodnich Czechach. Wyobrażenie babki świętego Wacława jest częścią większego zespołu kamiennych figur znanego lokalnie jako „Mirošovský kamenný zástup" — zbioru barokowych posągów rozstawionych wokół tamtejszego kościoła i zamku.

Gdzie stoi socha?

Rzeźba znajduje się przy zachodnim wejściu do miejscowego kościoła, tuż obok drugiej figury — świętego Wacława, jej wnuka. Obie postacie ustawiono na wysokich, osobnych kolumnach sięgających około 4,5 metra, co sprawia, że są widoczne z daleka i tworzą swoisty kamienny „szpaler" prowadzący do świątyni. Sama socha świętej Ludmiły ma około 122 centymetrów wysokości, podczas gdy stojący obok Wacław mierzy około 140 centymetrów.

Kim była święta Ludmiła?

Ludmiła (ok. 860–921) była żoną księcia czeskiego Bořivoja I i babką świętego Wacława, późniejszego patrona Czech. Po śmierci męża zajęła się wychowaniem wnuka, co uczyniło ją później patronką wychowawców i nauczycieli chrześcijańskich. Zginęła śmiercią męczeńską — została uduszona z rozkazu synowej Drahomiry, co uczyniło ją jedną z pierwszych czeskich świętych i jedną z patronek ziem czeskich. Jej wizerunek pojawia się w wielu miejscach w Czechach, od Pragi po mniejsze miasteczka takie jak Mirošov.

Skąd wzięła się kamienna kolekcja w Mirošově?

Zespół rzeźb, do którego należy socha świętej Ludmiły, powstał w czasach, gdy miastem i okoliczną posiadłością zarządzał ród Mitroviců, patronujący artystycznemu upiększaniu Mirošova. Prace przypisuje się warsztatowi związanemu z Jakubem Augustonem Młodszym z Pilzna — architektem odpowiedzialnym również za tamtejszy zamek. Do tego samego zespołu należą m.in. figura Anioła Stróża stojąca naprzeciw głównej bramy zamku, Pieta w pobliżu kościoła, święty Florian w zbroi z wiadrem wody oraz święty Jan Nepomucki.

Z czego wykonano rzeźbę?

Podobnie jak większość posągów z mirošovskiego zespołu, figura świętej Ludmiły została wyrzeźbiona w szarym piaskowcu arkozowym, wydobywanym w miejscowych kamieniołomach w okolicy między Hrádkiem a Mirošovem. Ten sam surowiec posłużył do wykonania większości pozostałych rzeźb z tej epoki, co nadaje całemu zespołowi spójny, jednolity charakter — wyjątkiem jest figura świętego Jana Nepomuckiego, wykonana z żółtego piaskowca innego pochodzenia.

Jak wygląda dziś?

Kamienne rzeźby wystawione od stuleci na działanie warunków atmosferycznych wymagają regularnej konserwacji — dotyczy to całego zespołu, w tym sochy świętej Ludmiły. Przykładem prac renowacyjnych w Mirošově jest gruntowna konserwacja Piety przeprowadzona w latach 2004–2005 przez akademickich rzeźbiarzy Věrę Melicharovą-Kartákovą i Danielę Kartákovą. Mimo upływu czasu figura świętej Ludmiły wciąż zajmuje swoje pierwotne miejsce przy wejściu do kościoła, jako część czytelnego, barokowego układu przestrzennego miasta.

Najczęstsze pytania

Kim jest przedstawiona postać? To święta Ludmiła, babka świętego Wacława i jedna z pierwszych czeskich świętych, czczona jako patronka ziem czeskich oraz wychowawców.

Gdzie dokładnie stoi socha? Przy zachodnim wejściu do kościoła w Mirošově, na wysokiej kolumnie, obok podobnie ustawionej figury świętego Wacława.

Z jakiego materiału wykonano rzeźbę? Z szarego piaskowca arkozowego pochodzącego z lokalnych kamieniołomów w okolicy Mirošova i Hrádka.

Czy to jedyna barokowa rzeźba w Mirošově? Nie — socha świętej Ludmiły jest częścią większego zespołu znanego jako Mirošovský kamenný zástup, obejmującego m.in. Anioła Stróża, Pietę, świętego Floriana i świętego Jana Nepomuckiego.