svatý Jan Nepomucký

Kolumna ze statuą świętego Jana Nepomucena stoi na rynku w Rokycanach w kraju plzeńskim i jest jednym z najstarszych barokowych pomników miasta. Powstała w 1709 roku, a więc dwadzieścia lat przed kanonizacją świętego, co czyni ją jednym z wcześniejszych przykładów kultu Jana Nepomucena w Czechach jeszcze przed jego formalnym uznaniem przez Kościół. Fundatorem był miejscowy mieszczanin Jan Roman Antonín Vodňanský, właściciel domu przy południowej pierzei rynku.

Jak wygląda kolumna?

Kompozycja składa się z cokołu i właściwej statuy świętego. Podstawa przechodzi w falisty, wklęsło-wypukły trzon, który zwęża się ku górze, następnie rozszerza, by ponownie lekko zwęzić się tuż pod figurą. Sam Jan Nepomucen przedstawiony jest w pozycji stojącej, z odciążoną lewą nogą, w strojach kanonicznych — z powiewającą szatą duchownego i bogato zdobioną, haftowaną dolną krawędzią szaty. Taki układ ciała i draperii jest typowy dla barokowych rzeźb sakralnych tego okresu.

Co przetrwała kolumna przez wieki?

Historia obiektu to w dużej mierze historia kolejnych napraw. W 1757 roku pomnik ucierpiał podczas pożaru miasta, który zniszczył część zabudowy Rokycan. Naprawiono go rok później, w 1758 roku. Kolejne renowacje przypadły na lata 1768, 1900, 1936 i 1974, a ostatnia większa konserwacja miała miejsce w 2007 roku. Świadczy to o tym, że mieszkańcy miasta przez ponad trzysta lat konsekwentnie dbali o zachowanie tego miejsca.

Dlaczego oryginalna statua nie stoi już na kolumnie?

To jeden z ciekawszych wątków w historii pomnika. Pierwotnie kolumnę otaczało kute żelazne ogrodzenie pochodzące z odlewni w Klabavie, niedaleko Rokycan. Ogrodzenie to skradziono w 1968 roku, a nowe zamontowano dopiero podczas remontu w 2007 roku. Jeszcze wcześniej, w 2000 roku, oryginalną kamienną statuę świętego przeniesiono do zbiorów Muzeum dr. Bohuslava Horáka w Rokycanach, aby chronić ją przed dalszym niszczeniem pod wpływem warunków atmosferycznych. Na szczycie kolumny na rynku stoi obecnie wierna kopia wykonana z żywicy syntetycznej — rozwiązanie, które od lat stosuje się w Czechach przy ochronie cennych rzeźb plenerowych.

Gdzie dokładnie znajduje się pomnik?

Kolumna stoi na głównym rynku w Rokycanach, w samym centrum miasta, otoczona historyczną zabudową mieszczańską. Jest łatwo dostępna pieszo i stanowi naturalny punkt orientacyjny podczas zwiedzania centrum.

Najczęstsze pytania

Z jakiego roku pochodzi kolumna? Z 1709 roku — powstała dwadzieścia lat przed kanonizacją Jana Nepomucena.

Kto ufundował pomnik? Miejscowy mieszczanin Jan Roman Antonín Vodňanský, właściciel domu na rynku.

Czy na kolumnie stoi oryginalna statua? Nie. Oryginał przeniesiono w 2000 roku do Muzeum dr. Bohuslava Horáka, a na kolumnie umieszczono kopię z żywicy syntetycznej.

Czy pomnik był kiedyś zniszczony? Tak, ucierpiał podczas pożaru miasta w 1757 roku i został naprawiony w 1758 roku, a później remontowany jeszcze kilkakrotnie, ostatnio w 2007 roku.

Gdzie stoi kolumna? Na głównym rynku w Rokycanach, w centrum miasta.