Statue of John of Nepomuk nearby the bridge in Dobřív

Statua świętego Jana Nepomucena stoi przy wjeździe na barokowy kamienny most nad rzeką Klabawą w Dobřívie, niewielkiej miejscowości w powiecie Rokycany w kraju plzeńskim. Kamienna figura naturalnej wielkości od dziesięcioleci towarzyszy przeprawie znanej lokalnie jako Švédský most (Most Szwedzki) i należy do najbardziej rozpoznawalnych detali architektonicznych tej części wsi.

Gdzie dokładnie stoi statua?

Rzeźba znajduje się na lewym brzegu Klabawy, tuż przy wejściu na most, na wyższym, wyodrębnionym cokole. Współrzędne miejsca to 49.716582, 13.68762. Dobřív, w którym stoi pomnik, znany jest przede wszystkim z zabytkowej kuźni wodnej (hamru) – to właśnie w sąsiedztwie tych dwóch obiektów, mostu i kuźni, koncentruje się historyczne centrum wsi.

Czym jest Švédský most i kiedy powstał?

Kamienny, barokowy most przerzucony nad Klabawą nosi nazwę Švédský most. Dokładna data jego budowy nie jest znana – według zapisów w kronice gminnej powstał najprawdopodobniej w drugiej połowie XVII wieku. Most stanowi ważny element historycznej zabudowy Dobřívu i pozostaje w użyciu do dziś.

Jak wygląda cokół i sama figura?

Cokół, na którym stoi statua świętego, jest starszy niż sama rzeźba – pierwotnie umieszczony był na nim krzyż, dopiero później zastąpiony figurą świętego Jana Nepomucena. Po bokach postumentu widoczne są zegary słoneczne, wyryte na wszystkich jego ścianach. Sama figura, wykonana w kamieniu, ma naturalną wielkość człowieka i utrzymana jest w stylistyce barokowej. W bezpośrednim sąsiedztwie mostu stoi też druga rzeźba – świętej Barbary.

Jaką historię konserwacji ma pomnik?

Statua przechodziła prace konserwatorskie kilkukrotnie. Pierwsze interwencje miały miejsce w 1994 i 2003 roku. Największa i najbardziej kompleksowa renowacja trwała od lipca do listopada 2017 roku i została przeprowadzona przez akademicką restauratorkę MgA Helenę Jahodovą, posiadającą licencję Ministerstwa Kultury. Prace objęły usunięcie nawarstwień biologicznych z powierzchni kamienia, wzmocnienie osłabionej struktury materiału, odtworzenie brakujących metalowych atrybutów figury oraz zabezpieczenie uszkodzonego cokołu.

Czy pomnik zdobył jakieś wyróżnienia?

Tak. Po zakończeniu renowacji w 2017 roku statua otrzymała wyróżnienie w konkursie „Památka Plzeňského kraje" (Zabytek Kraju Plzeńskiego), co potwierdziło wartość konserwatorską przeprowadzonych prac i samego obiektu.

Kim był święty Jan Nepomucen i dlaczego stoi przy moście?

Święty Jan Nepomucen to jeden z najbardziej rozpoznawalnych świętych w krajach czeskich, tradycyjnie łączony z ochroną mostów i przepraw wodnych przed powodzią. Figury przedstawiające go stawiano przy mostach i nad rzekami w całych Czechach – rzeźba w Dobřívie, umieszczona przy wjeździe na Švédský most nad Klabawą, wpisuje się w ten sam, powszechny w regionie zwyczaj.

Co warto wiedzieć, planując wizytę?

Miejsce leży poza głównymi szlakami turystycznymi, w spokojnej części Dobřívu, i najlepiej łączyć je ze zwiedzaniem pobliskiej zabytkowej kuźni wodnej oraz samego mostu. Warto zwrócić uwagę na detale cokołu – widoczne na nim zegary słoneczne są starsze niż sama figura świętego i stanowią osobny, łatwy do przeoczenia element całej kompozycji.

Najczęstsze pytania

Gdzie stoi statua świętego Jana Nepomucena w Dobřívie? Przy wjeździe na Švédský most nad rzeką Klabawą, na lewym brzegu, w powiecie Rokycany w kraju plzeńskim.

Kiedy powstał most, przy którym stoi figura? Dokładna data nie jest znana – według kroniki gminnej most powstał najprawdopodobniej w drugiej połowie XVII wieku.

Czy cokół jest tak samo stary jak figura? Nie – cokół jest starszy od statuy i pierwotnie stał na nim krzyż, zanim zastąpiono go rzeźbą świętego.

Kiedy przeprowadzono ostatnią dużą renowację pomnika? Od lipca do listopada 2017 roku, pod kierunkiem akademickiej restauratorki MgA Heleny Jahodovej.

Czy pomnik zdobył jakieś nagrody? Tak, w 2017 roku otrzymał wyróżnienie w konkursie „Památka Plzeňského kraje".

Czy w pobliżu stoi jeszcze inna rzeźba? Tak, obok statuy świętego Jana Nepomucena znajduje się także figura świętej Barbary.