Švařec II

Švařec II to przyrodnicza pamiątka (přírodní památka) położona w okolicach obce Koroužné, w powiecie Žďár nad Sázavou, na terenie kraju Vysočina we wschodnich Czechach. Obszar leży na wysokości od 415 do 490 metrów n.p.m. i stanowi cenny fragment przyrody regionu Wysoczyzny Czesko-Morawskiej, chroniony ze względu na wyjątkowe siedliska łąkowe i związaną z nimi rzadką florę oraz faunę.

Gdzie to jest i jak dotrzeć?

Švařec II znajduje się w środkowej części kraju Vysočina, w rejonie znanym z pofałdowanego krajobrazu, licznych wzniesień i mozaiki lasów oraz łąk. Najbliższym punktem orientacyjnym jest wieś Koroužné, w pobliżu której rozciąga się chroniony obszar. Okolica należy do powiatu Žďár nad Sázavou, jednego z regionów Czech znanych z zachowanych, mało przekształconych ekosystemów podgórskich. Zarząd nad terenem sprawuje Krajský úřad Kraje Vysočina, czyli urząd wojewódzki tego kraju, co odróżnia Švařec II od pobliskich obszarów zarządzanych bezpośrednio przez państwową agencję ochrony przyrody.

Co chroni ten obszar?

Głównym celem ochrony jest zachowanie przyrodniczo cennego terenu, na którym występuje szereg gatunków roślin i zwierząt objętych ochroną prawną lub uznanych za zagrożone. Szczególne znaczenie mają siedliska wilgotne oraz suche murawy, na których rosną storczykowate (Orchidaceae) oraz jałowce (Juniperus). Do najcenniejszych gatunków roślin należy kruszczyk krutolistny, znany naukowo jako Spiranthes spiralis — niewielki storczyk kwitnący jesienią, którego obecność świadczy o dobrym stanie zachowania siedlisk łąkowych.

Równie istotna jest fauna związana z terenami podmokłymi i zbiornikami wodnymi w obrębie obszaru. Można tu spotkać żabę wodną (Pelophylax esculentus), ropuchę szarą (Bufo bufo) oraz traszkę zwyczajną (Lissotriton vulgaris) — gatunki płazów wymagające czystych, niewielkich zbiorników wodnych do rozrodu. Obecność tych zwierząt wskazuje na dobrą jakość ekologiczną wód powierzchniowych w rejonie chronionego obszaru. Dodatkowo teren objęty jest ochroną również ze względu na występujące tu minerały, co czyni Švařec II miejscem interesującym nie tylko dla botaników i zoologów, lecz także dla miłośników geologii.

Dla kogo jest to miejsce?

Švařec II to cel raczej dla osób zainteresowanych przyrodą niż klasycznej turystyki krajoznawczej — nie znajdziemy tu rozbudowanej infrastruktury turystycznej ani zabytków architektury. Jest to za to wartościowe miejsce dla obserwatorów przyrody, entomologów, botaników-amatorów oraz osób planujących spokojny spacer wśród łąk i podmokłych zakątków Wysoczyzny Czesko-Morawskiej. Bliskość innych chronionych obszarów przyrody w powiecie Žďár nad Sázavou sprawia, że Švařec II można łączyć z dłuższą wycieczką po regionie.

Kiedy przyjechać?

Najlepszym momentem na odwiedziny są miesiące letnie i wczesnojesienne, gdyż to właśnie wtedy kwitną storczykowate, w tym charakterystyczny dla tego miejsca kruszczyk krutolistny kwitnący jesienią. Wiosna i wczesne lato sprzyjają natomiast obserwacji płazów w okresie ich aktywności rozrodczej w zbiornikach wodnych na terenie obszaru. Warto pamiętać, że jako obszar chroniony, Švařec II wymaga poszanowania zasad ochrony przyrody — pozostawania na wyznaczonych ścieżkach i niezakłócania siedlisk dzikich zwierząt i roślin.

Najczęstsze pytania

Czym jest Švařec II? To przyrodnicza pamiątka (přírodní památka) w powiecie Žďár nad Sázavou w kraju Vysočina, chroniąca cenne siedliska łąkowe i wilgotne wraz z rzadkimi gatunkami roślin i zwierząt.

Jakie gatunki roślin można tu spotkać? Do najcenniejszych należą storczykowate, w tym kruszczyk krutolistny (Spiranthes spiralis), a także jałowce.

Jakie zwierzęta żyją na terenie Švařec II? Obszar zamieszkują między innymi żaba wodna, ropucha szara oraz traszka zwyczajna, związane z tutejszymi zbiornikami wodnymi.

Kto zarządza tym obszarem chronionym? Nadzór nad Švařec II sprawuje Krajský úřad Kraje Vysočina, czyli urząd wojewódzki kraju Vysočina.