sv. Václav

Statua świętego Wacława w Stěžerach to niewielki, ale znaczący element krajobrazu tej podhradeckiej wsi. Stoi w dolnej części miejscowości i od ponad stu lat przypomina mieszkańcom oraz przejezdnym o patronie ziem czeskich. Dla kogoś, kto zatrzymuje się w Stěžerach tylko na chwilę w drodze do Hradca Králové, to skromny, ale wart odnotowania przystanek na trasie lokalnych zabytków sakralnych.

Kto ufundował pomnik?

Statuę wykonał w 1887 roku miejscowy gospodarz o nazwisku Černý. To typowy dla czeskiej wsi XIX wieku przykład fundacji prywatnej — zamożniejsi rolnicy stawiali w swoich miejscowościach kapliczki, krzyże i figury świętych, często z wdzięczności za urodzaj, zdrowie rodziny albo po prostu z pobożności i chęci ozdobienia wsi. Podobne fundacje w Stěžerach powstały również w innych latach: w centrum wsi stoi figura Trójcy Świętej ufundowana przez gospodarza Josefa Řehořa w 1863 roku, a naprzeciw dawnej szkoły gospodyń domowych — statua świętego Jana Nepomucena z 1864 roku. Statua świętego Wacława wpisuje się więc w szerszy zwyczaj stawiania w Stěžerach figur religijnych przez lokalnych rolników w drugiej połowie XIX wieku.

Dlaczego akurat święty Wacław?

Święty Wacław (czes. svatý Václav) to książę czeski, który rządził Czechami od 921 roku aż do swojej śmierci, prawdopodobnie w 935 roku. Według legendy zginął z rąk własnego młodszego brata, Bolesława Okrutnego. Od wieków uznawany jest za głównego patrona ziem czeskich — jego postać symbolizuje państwowość czeską, sprawiedliwe rządy i chrześcijańskie wartości, na których miała się opierać władza książęca. Nic dziwnego, że jego wizerunki — figury, obrazy, kapliczki — są w Czechach jednymi z najczęściej spotykanych motywów sakralnych, obecnymi zarówno w wielkich miastach, jak i w małych wsiach takich jak Stěžery.

Co warto zobaczyć w okolicy?

Sama statua nie jest wielką atrakcją turystyczną w skali kraju, ale dla osób zwiedzających region Hradca Králové stanowi ciekawy przystanek pokazujący lokalną tradycję ludowej pobożności. W samych Stěžerach warto przy okazji zwrócić uwagę na wspomniane wyżej figury Trójcy Świętej i świętego Jana Nepomucena, a także na miejscowy kościół parafialny, którego historia sięga XIV wieku. Wieś leży blisko Hradca Králové, więc łatwo połączyć jej zwiedzanie z wizytą w tym większym mieście.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstała statua świętego Wacława w Stěžerach? W 1887 roku.

Kto ją ufundował? Miejscowy gospodarz o nazwisku Černý.

Gdzie dokładnie stoi statua? W dolnej części wsi Stěžery.

Kim był święty Wacław? Księciem czeskim panującym od 921 roku, zamordowanym prawdopodobnie w 935 roku przez swojego brata Bolesława Okrutnego. Jest głównym patronem ziem czeskich.

Czy w Stěžerach są inne podobne zabytki? Tak — figura Trójcy Świętej z 1863 roku oraz statua świętego Jana Nepomucena z 1864 roku, obie ufundowane przez miejscowych gospodarzy.