sv. Jan Nepomucký

Socha św. Jana Nepomuckiego stoi przy dawnej drodze z Lanžhotu do Břeclavi, niedaleko miejsca, gdzie droga krzyżowała się z odnogą Małej Caji. To jeden z niewielu zachowanych świadków dawnego układu dróg wychodzących z miasteczka na jego południowo-wschodnim krańcu Moraw.

Skąd wzięła się ta figura?

Rzeźba powstała w 1744 roku — datę tę potwierdza zachowany rewers (pisemne zobowiązanie) gminy Lanžhot dotyczący utrzymania sochy, sporządzony właśnie w tym roku. Dokument nakładał na miasto obowiązek dbania o stan figury, co świadczy o tym, że od samego początku traktowano ją jako trwały element krajobrazu, a nie przygodną przydrożną kapliczkę.

Droga prowadząca od Lanžhotu do figury nosiła dawniej nazwę Hluboká — w tamtym miejscu istniał niegdyś głęboki wąwóz, którego dziś już nie widać. Ukształtowanie terenu wygładzono z czasem, ale nazwa i pamięć o dawnym przebiegu drogi przetrwały w lokalnej tradycji.

Jaką rolę odgrywała w życiu miasteczka?

Figura św. Jana Nepomuckiego nie była wyłącznie elementem dekoracyjnym krajobrazu — pełniła też funkcję w lokalnym kalendarzu religijnym. Podczas dni krzyżowych (procesji błagalnych poprzedzających święto Wniebowstąpienia) drugiego dnia procesja wyruszała z kościoła do kapliczki Miłosierdzia Bożego w Sůhradach, a następnie szlakiem przez Hlubokou i Vrbkovą docierała właśnie do figury, zwanej po prostu „u Jana". Trasa ta łączyła kilka punktów sakralnych rozsianych wokół miasteczka w jedną całość, a socha stanowiła jeden z jej stałych przystanków.

Dlaczego akurat św. Jan Nepomucki?

Św. Jan Nepomucki, czeski duchowny z XIV wieku, był i pozostaje jednym z najczęściej przedstawianych świętych na ziemiach czeskich i morawskich — jego figury spotyka się przy mostach, drogach i na placach niemal każdej większej miejscowości regionu. Wybór tego właśnie patrona dla przydrożnej sochy w Lanžhot wpisuje się w powszechny w XVIII wieku zwyczaj stawiania takich figur wzdłuż ważniejszych szlaków komunikacyjnych — miały one chronić podróżnych i oznaczać newralgiczne punkty trasy, takie jak przeprawy przez wąwozy czy cieki wodne.

Co warto zobaczyć na miejscu?

Sama lokalizacja — na dawnym trakcie do Břeclavi, w pobliżu przecięcia z odnogą Małej Caji — pozwala dziś prześledzić historyczny układ dróg wychodzących z Lanžhotu, choć krajobraz uległ znacznym zmianom od XVIII wieku. Dla odwiedzających zainteresowanych lokalną historią i tradycją procesji krzyżowych socha stanowi punkt orientacyjny łączący sakralną topografię miasteczka z jego dawną siecią dróg.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstała socha? W 1744 roku, co potwierdza zachowany dokument (rewers) gminy Lanžhot dotyczący jej utrzymania.

Gdzie dokładnie stoi figura? Przy dawnej drodze z Lanžhotu do Břeclavi, w pobliżu miejsca, gdzie droga krzyżowała się z odnogą Małej Caji, na trasie zwanej niegdyś Hluboká.

Jaką funkcję pełniła w lokalnej tradycji? Była jednym z przystanków procesji dni krzyżowych, prowadzącej z kościoła przez kapliczkę Miłosierdzia Bożego w Sůhradach do figury zwanej „u Jana".

Czy zachowała się oryginalna droga do sochy? Nazwa Hluboká przetrwała, ale głęboki wąwóz, od którego droga wzięła nazwę, dziś już nie jest widoczny w terenie.