Zamek Studená

Zamek Studená stoi w miasteczku Studená w kraju południowoczeskim, w powiecie Jindřichův Hradec, przy ulicy Tyršova. To niewielki, dwupiętrowy zamek wyrosły z średniowiecznej twierdzy, który od wieków dzielił losy z pobliskim Telčem, a dziś pełni funkcje społeczne, nie turystyczne.

Skąd wzięła się twierdza, z której powstał zamek?

Na miejscu dzisiejszego zamku stała wcześniej owalna twierdza typu "rovinná", odnotowana w dokumentach już w 1378 roku. Osada Studená zmieniała właścicieli wielokrotnie: w 1365 roku ród Hradeckich sprzedał ją Dětřichowi z Obrataně, ten w 1378 roku odsprzedał majątek Domaslavovi z Horní Olešné. Przed 1407 rokiem dobra przejęli panowie z Miličína — jednym z nich był Pavel z Miličína, późniejszy biskup ołomuniecki, który w 1446 roku zbył twierdzę na rzecz Václava z Sedlejova. W połowie XV wieku majątek trafił w ręce rodu Studenských, za których osada awansowała do rangi miasteczka targowego.

Jak twierdza zmieniła się w renesansowy zamek?

Przełom nastąpił w 1558 roku, gdy Jan Studenský sprzedał twierdzę wraz z browarem i destylarnią Jáchymowi i Zachariášowi z Hradce, panom na Telči. Od tego momentu aż do 1849 roku Studená dzieliła losy administracyjne z dobrami telčskimi. Około 1600 roku Zachariáš z Hradce przebudował starą twierdzę na niewielki, dwupiętrowy zamek w stylu renesansowym, który służył kolejnym właścicielom Telča jako miejsce wypoczynku i rozrywki w XVII i XVIII wieku.

Kto władał zamkiem w kolejnych wiekach?

Po 1796 roku majątek przeszedł w ręce rodu Podstatzky-Lichtenstein. Od początku XX wieku zamek stał się centrum administracyjnym rozległych dóbr tej rodziny, obejmujących liczne wsie regionu. Własność została skonfiskowana po 1948 roku, a budynek w okresie komunistycznym służył różnym celom urzędowym.

Co się stało z browarem przy zamku?

Za budynkiem zamku stoją zabudowania gospodarcze i dawny browar, ściśle związany z jego historią — pierwsze wzmianki o produkcji piwa w Studenej sięgają być może już 1557 roku, a pisemnie browar jest potwierdzony od 1668 roku. W 1758 roku właścicielką była hraběnka Marie z Liechtensteinu, później dobra przejął rod Podstatzky. W 1896 roku browar zmodernizowano, wprowadzając napęd parowy. Po nacjonalizacji w 1945 roku i prywatyzacji w 1992 roku produkcja ostatecznie ustała w 1995 roku, kończąc ponad czterysta lat nieprzerwanej tradycji piwowarskiej w tym miejscu.

Jak zamek wygląda dzisiaj?

Budynek ma prostokątny plan, dwie kondygnacje i dach z klasycystycznymi elementami wykończenia. Fasada wschodnia jest podzielona poziomo gzymsem, a wertykalnie czterema wysuniętymi pilastrami. Okna są proste, bez dekoracji, podzielone na sześć części. Parter wykończono kamiennym obramowaniem, a piętro sztukatorskimi detalami. Cały zespół — zamek wraz z zabudowaniami gospodarczymi i dawnym browarem — jest wpisany na listę czeskich zabytków kultury. Obecnie budynek nie funkcjonuje jako muzeum czy atrakcja turystyczna — służy celom pomocy społecznej.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie leży zamek Studená? W centrum miasteczka Studená, przy ulicy Tyršova, w powiecie Jindřichův Hradec, w kraju południowoczeskim, kilka kilometrów od miejscowości Domašín.

Czy zamek można zwiedzać? Nie jest to obiekt muzealny — budynek pełni obecnie funkcje społeczne, więc jego wnętrza nie są otwarte dla turystów w typowym sensie.

Co warto zobaczyć w okolicy? Studená leży w regionie bogatym w zabytki — w rozsądnej odległości znajdują się między innymi zamek w Telči, Jindřichův Hradec, Dačice oraz zamek Roštejn.

Czy przy zamku wciąż działa browar? Nie — produkcję zakończono w 1995 roku po ponad czterech wiekach działalności, choć budynki dawnego browaru wciąż stoją za zamkiem.