Stolperstein dedicated to Antonio Rosciano Cid

Stolperstein dedicated to Antonio Rosciano Cid to mosiężna płyta pamięci wmurowana w chodnik w centrum Madrytu, w dzielnicy obejmującej Chueca i Malasañę, niedaleko końca ulicy Calle del Espíritu Santo. To jeden z „kamieni potykania" (niem. Stolperstein) — europejskiego projektu pamięci o ofiarach nazizmu, którego twórcą jest niemiecki artysta Gunter Demnig.

Co to jest Stolperstein?

Stolperstein to niewielki, 10x10-centymetrowy betonowy sześcian z mosiężną płytką na wierchu, wmurowywany w bruk przed budynkiem, w którym ofiara nazizmu mieszkała ostatnio z własnej woli, zanim została deportowana. Na płytce umieszczone jest imię i nazwisko, a zwykle także daty związane z życiem, deportacją i śmiercią danej osoby. Projekt Demniga rozrósł się do ponad 75 tysięcy kamieni w około 20 krajach Europy i jest dziś jednym z największych zdecentralizowanych pomników ofiar Holokaustu i reżimu nazistowskiego na świecie.

Dlaczego ten kamień stoi w Madrycie?

Kamień poświęcony Antonio Rosciano Cid należy do madryckiej edycji projektu, która przypomina o losie madrylenczyków deportowanych do nazistowskich obozów koncentracyjnych. Wśród około 450 mieszkańców Madrytu, którzy zginęli w obozach, większość to hiszpańscy republikanie — ludzie, którzy po zwycięstwie frankistów w wojnie domowej uciekli do Francji, licząc na bezpieczeństwo, a po niemieckiej okupacji Francji trafili w ręce nazistowskiego aparatu deportacji. Kamień Antonio Rosciano Cid znajduje się w rejonie, gdzie stał okazały budynek przy końcu Calle del Espíritu Santo — to był ostatni adres, który wybrał sam, zanim los zaprowadził go do obozu.

Jak dotrzeć?

Miejsce leży w samym centrum Madrytu, na granicy dzielnic Chueca i Malasaña — obszaru gęsto zabudowanego kamienicami, kawiarniami i sklepami, typowego dla najstarszej części miasta. Najbliżej stąd ze stacji metra Chueca (linia 5) lub Tribunal (linie 1 i 10), z których do kamienia dochodzi się kilkuminutowym spacerem uliczkami starego Madrytu. To lokalizacja, którą łatwo połączyć ze zwiedzaniem samej Chueca i Malasañi — dzielnic znanych z życia nocnego, designu i historii kulturalnej miasta.

Co zobaczysz na miejscu?

Sam kamień jest niewielki i łatwo go przeoczyć, jeśli nie wie się, czego szukać — trzeba spojrzeć w dół, na chodnik przed wejściem do budynku. Mosiężna płytka odbija światło i wyraźnie odróżnia się od otaczającego bruku. W tej części Madrytu rozsiane są dziesiątki podobnych kamieni, każdy poświęcony innej ofierze — spacer między nimi to swoista trasa pamięci, którą można przejść samodzielnie, korzystając z mapy madryckiego projektu Stolpersteine. Odwiedzenie kamienia nie wymaga biletu ani rezerwacji — jest częścią publicznej przestrzeni miasta.

Kiedy przyjechać?

Kamień można odwiedzić w każdej porze roku i dnia — jest zawsze dostępny, bo znajduje się na otwartym chodniku. Warto jednak wybrać dzienne godziny, kiedy światło pozwala dobrze odczytać napis na mosiężnej płytce. Okolica bywa też miejscem okazjonalnych wydarzeń pamięci związanych z rocznicami deportacji lub instalacji kolejnych kamieni w Madrycie, warto więc sprawdzić lokalne ogłoszenia przed wizytą, jeśli interesuje nas kontekst historyczny.

Najczęstsze pytania

Czym jest Stolperstein? To mosiężna płyta wmurowana w chodnik, oznaczająca miejsce, w którym ofiara nazizmu mieszkała, zanim została deportowana do obozu koncentracyjnego. Projekt zainicjował niemiecki artysta Gunter Demnig, a dziś obejmuje ponad 75 tysięcy kamieni w Europie.

Kim był Antonio Rosciano Cid? Był jedną z ofiar madryckich, deportowanych do nazistowskich obozów koncentracyjnych — najprawdopodobniej, jak wielu innych madrylenczyków tamtego okresu, hiszpańskim republikaninem, który po wojnie domowej znalazł się na terenie okupowanej przez Niemcy Francji.

Czy trzeba płacić za wstęp? Nie. Kamień znajduje się w otwartej przestrzeni publicznej, na chodniku, i można go zobaczyć bezpłatnie w każdej chwili.

Czy w okolicy są inne Stolpersteine? Tak. Dzielnice Chueca i Malasaña w centrum Madrytu mają jedną z największych koncentracji tych kamieni w mieście — można je zwiedzać jako trasę pamięci, przechodząc od jednego adresu do drugiego.