Statue of Saint Thecla

Socha świętej Tekli to barokowa rzeźba stojąca w Podivínie na południu Moraw, w pobliżu kościoła świętych Piotra i Pawła przy ulicy Komenského. Choć niewielka i łatwa do przeoczenia, kryje w sobie ślad dawnych lęków mieszkańców miasteczka przed epidemiami dotykającymi ich dobytek.

Gdzie stoi socha świętej Tekli?

Rzeźba znajduje się w Podivínie, w bezpośrednim sąsiedztwie kościoła świętych Piotra i Pawła przy ulicy Komenského — jednego z najważniejszych zabytków miasteczka. To lokalizacja typowa dla barokowych figur świętych, które w XVIII wieku stawiano zwykle przy kościołach, na placach lub przy ważniejszych drogach, tak by były widoczne dla mieszkańców i pielgrzymów.

Kiedy powstała socha i kto ją wykonał?

Socha pochodzi z 1751 roku. Jej autorstwo przypisuje się Ignácowi Lengelacherowi, rzeźbiarzowi działającemu w tym regionie w epoce baroku. Naturalnej wielkości figura świętej stoi na czworobocznym cokole zdobionym bocznymi wolutowymi „skrzydłami", a sam cokół wspiera się na kamiennych stopniach o kwadratowym rzucie. Całość uznawana jest za wartościową pracę kamieniarską tamtego okresu.

Dlaczego postawiono akurat tę świętą?

Na cokole zachowała się wykuta w kamieniu niemiecka inskrypcja: „ZV EHREN DER H. MART. THECLA IN GROSER VIEHSEÜCH ERNEÜERT" — czyli „Ku czci świętej męczennicy Tekli, odnowiona podczas wielkiej zarazy bydła". Napis wskazuje, że figura była związana z epidemią dotykającą zwierzęta gospodarskie w okolicy i że w pewnym momencie została odnowiona. Dla rolniczej społeczności Podivína, gdzie hodowla bydła stanowiła podstawę utrzymania, klęska zarazy wśród zwierząt oznaczała realne zagrożenie egzystencji, stąd potrzeba wzniesienia wotywnego znaku wiary i błagania o ochronę.

Kim była święta Tekla?

Święta Tekla to wczesnochrześcijańska męczennica, jedna z najbardziej czczonych postaci pierwszych wieków chrześcijaństwa. W tradycji ludowej wzywano ją między innymi jako patronkę chroniącą przed pożarami i epidemiami — co doskonale tłumaczy, dlaczego to właśnie jej wizerunek wybrano jako votum w czasach zagrożenia zarazą wśród zwierząt gospodarskich.

Jaki status ma dziś ta socha?

Socha świętej Tekli figuruje w rejestrze nieruchomych zabytków kultury Republiki Czeskiej, razem z sąsiadującym kościołem świętych Piotra i Pawła oraz przylegającą plebanią. Taki wpis oznacza, że cały zespół — kościół, plebania i barokowa figura — podlega ochronie konserwatorskiej jako świadectwo lokalnej historii i sztuki sakralnej regionu.

Co warto zobaczyć na miejscu?

Odwiedzający mogą przyjrzeć się z bliska kamiennej rzeźbie, jej charakterystycznemu cokołowi z wolutowymi bokami oraz zachowanej inskrypcji fundacyjnej, która — mimo upływu niemal trzech stuleci — pozostaje czytelna. Sąsiedztwo kościoła świętych Piotra i Pawła sprawia, że zwiedzanie sochy naturalnie łączy się ze spacerem po historycznym centrum Podivína.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi socha świętej Tekli w Podivínie? Przy kościele świętych Piotra i Pawła, na ulicy Komenského, w centrum miasteczka.

Z jakiego roku pochodzi socha? Z 1751 roku, z epoki baroku.

Kto wykonał rzeźbę? Autorstwo przypisuje się Ignácowi Lengelacherowi.

Dlaczego wzniesiono właśnie tę figurę? Inskrypcja na cokole mówi o odnowieniu sochy „podczas wielkiej zarazy bydła" — była więc związana z epidemią dotykającą zwierzęta gospodarskie w okolicy.

Czy socha jest chroniona prawnie? Tak, wraz z kościołem świętych Piotra i Pawła oraz plebanią figuruje w rejestrze nieruchomych zabytków kultury Republiki Czeskiej.