sv. Florián

Socha sv. Floriána to barokowa rzeźba stojąca na jednym z placów Velkých Bílovic — winiarskiej miejscowości w kraju południowomorawskim, w powiecie Břeclav. Figura przedstawia patrona strażaków w chwili gaszenia pożaru i od blisko trzech wieków jest stałym elementem lokalnego krajobrazu.

Kiedy powstała rzeźba i kto ją wykonał?

Na cokole rzeźby wyryto chronogram — łacińską inskrypcję, w której wielkie litery odczytane jako liczby rzymskie układają się w datę powstania: rok 1745. Autor pozostaje nieznany, jednak jakość wykonania — dynamiczna poza w kontrapoście, dopracowane detale szat i twarzy — wskazuje na warsztat obeznany z barokową rzeźbą sakralną, jaka w tym czasie powstawała na południowej Morawie i sąsiadujących z nią ziemiach dzisiejszej Austrii.

Jak wygląda socha sv. Floriána?

Rzeźba wykonana jest z wapienia muszlowego. Święty przedstawiony jest w stroju rzymskiego legionisty, z brodą i w hełmie, o wyraziście wyrzeźbionej twarzy. W lewej dłoni trzyma zwiniętą chorągiew, w prawej — dzban, z którego leje wodę na płonący dom u swoich stóp. To klasyczny sposób przedstawiania św. Floriana, patrona chroniącego przed ogniem i powodzią, powszechny w całej Europie Środkowej.

Figura stoi na wielostopniowym, czworobocznym cokole zwieńczonym profilowanym gzymsem. Boki cokołu zdobią wąskie, wolutowe „skrzydła", a na jednej ze ścian umieszczono wspomnianą inskrypcję fundacyjną. Całość utrzymana jest w dekoracyjnej stylistyce typowej dla epoki, a pomnik nadal pełni funkcję dominanty przestrzeni publicznej, w której stoi.

Dlaczego św. Florian stoi akurat we Velkých Bílovicích?

Wizerunki św. Floriana są w Czechach i na Morawach częstym elementem wiejskich i miasteczkowych placów — stawiano je jako wotywne zabezpieczenie przed pożarami, które w drewnianej zabudowie dawnych wsi stanowiły jedno z największych zagrożeń dla mieszkańców. Velké Bílovice, znane dziś przede wszystkim jako jeden z ważniejszych ośrodków winiarskich południowej Moravy, nie są tu wyjątkiem — figura wpisuje się w regionalną tradycję stawiania takich pomników przy głównych przestrzeniach publicznych miejscowości.

Co warto wiedzieć o samej miejscowości?

Velké Bílovice leżą w powiecie Břeclav, w kraju południowomorawskim, i liczą blisko 3900 mieszkańców na obszarze przekraczającym 2500 hektarów. Miejscowość jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych ośrodków winiarskich w regionie, co czyni ją popularnym celem wycieczek łączących oglądanie lokalnych zabytków z degustacją win w okolicznych piwnicach.

Najczęstsze pytania

Z jakiego roku pochodzi socha sv. Floriána? Z 1745 roku — datę tę odczytać można z chronogramu wyrytego na cokole rzeźby.

Kogo przedstawia socha? Świętego Floriana, patrona strażaków oraz osób chroniących się przed pożarem i powodzią, przedstawionego w stroju rzymskiego legionisty, gaszącego płonący dom.

Z jakiego materiału wykonana jest rzeźba? Z wapienia muszlowego.

Czy autor rzeźby jest znany? Nie — inskrypcja na cokole podaje jedynie datę powstania, bez nazwiska twórcy.

Co jeszcze warto zobaczyć w Velkých Bílovicích? Miejscowość jest znana przede wszystkim jako ośrodek winiarski południowej Moravy — warto połączyć obejrzenie sochy ze zwiedzaniem lokalnych winnic i piwnic.