Statue of Saint Ludmila, Charles Bridge

Statua świętej Ludmiły stoi po południowej stronie Mostu Karola w Pradze, jako jedna z około trzydziestu barokowych rzeźb, które zamieniają średniowieczną przeprawę przez Wełtawę w galerię pod gołym niebem. Wykuta w piaskowcu przedstawia świętą Ludmiłę razem z jej młodym wnukiem, przyszłym świętym Wacławem, i jest jednym z niewielu pomników na moście, który wprost łączy historię patrona Czech z kobietą, która go wychowała.

Kogo przedstawia rzeźba i dlaczego są razem?

Ludmiła Czeska była babką Wacława, późniejszego księcia czeskiego i najbardziej czczonego świętego tego kraju. Zgodnie z przekazem, który ukształtował kompozycję rzeźby, to właśnie Ludmiła zajęła się wychowaniem Wacława i wprowadzeniem go w wiarę chrześcijańską po wczesnej śmierci jego ojca. Rzeźba oddaje tę relację: Ludmiła występuje jako dojrzała, prowadząca postać, a obok niej stoi młody Wacław. Na cokole znajduje się płaskorzeźba przedstawiająca zabójstwo Wacława — przypomnienie, że oboje zginęli śmiercią gwałtowną i zostali później czczeni jako męczennicy i święci ziemi czeskiej.

Kto ją wykonał i kiedy powstała?

Autorstwo przypisuje się Matthiasowi Braunowi, najbardziej płodnemu i wpływowemu rzeźbiarzowi działającemu w Pradze w okresie dojrzałego baroku, z prawdopodobną datą powstania około 1730 roku. Dokumentacja samego zlecenia nie zachowała się w całości, co nie jest niczym niezwykłym w przypadku starszych rzeźb mostu, jednak cechy stylistyczne i utrwalona tradycja atrybucji wskazują jednoznacznie na warsztat Brauna. Na obecne miejsce, na południowej balustradzie, rzeźba trafiła około 1784 roku, zastępując wcześniejszy posąg Wacława, który uległ zniszczeniu tego samego roku — według przekazów podczas powodzi na Wełtawie.

Gdzie dokładnie na moście jej szukać?

Rzeźba stoi po południowej stronie Mostu Karola, w nieprzerwanym rzędzie posągów zwróconych ku rzece, w stronę Małej Strany. Nad kolekcją wszystkich rzeźb mostu czuwa Galeria Miasta Pragi, która odpowiada za ich bieżącą konserwację — wilgotny klimat Pragi i intensywny ruch pieszy stale obciążają liczące sobie kilkaset lat piaskowcowe bloki.

Jak tam dotrzeć i czy trzeba płacić?

Sam Most Karola jest bezpłatną, wyłącznie pieszą przeprawą, otwartą całą dobę, a rzeźbę można oglądać o każdej porze bez biletu i bez przewodnika. Najwygodniejsze punkty startowe to Rynek Starego Miasta po wschodniej stronie oraz Malostranské náměstí po zachodniej — oba dzieli od mostu krótki spacer. Tramwaje i stacja metra Malostranská (linia A) znajdują się kilka minut piechotą od zachodniego końca mostu.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Most Karola należy w ciągu dnia do najczęściej fotografowanych i najbardziej zatłoczonych miejsc w Pradze. Wczesny poranek, tuż po wschodzie słońca, albo późny wieczór, gdy większość grup wycieczkowych już zeszła z mostu, dają najlepszą okazję, by przyjrzeć się poszczególnym rzeźbom — w tym tej — bez przeciskania się przez tłum.

Najczęstsze pytania

Czy to oryginalna rzeźba z XVIII wieku? Posąg stojący dziś na moście jest utrzymywany i okresowo poddawany konserwacji przez Galerię Miasta Pragi; podobnie jak w przypadku wielu innych rzeźb mostu, wieki wystawienia na działanie warunków atmosferycznych wymagały stałych prac konserwatorskich, a nie jednorazowego, niezmiennego oryginału.

Dlaczego Wacław jest tu pokazany jako dziecko? Rzeźba odzwierciedla rolę Ludmiły jako jego babki i wczesnej opiekunki, zanim dorósł do roli księcia czeskiego, czczonego później jako patron kraju.

Czy oglądanie rzeźby jest płatne? Nie. Most Karola to publiczna przeprawa piesza, dostępna bezpłatnie o każdej porze.

Jak znaleźć ją wśród innych posągów mostu? Stoi po południowej stronie mostu — spacer wzdłuż tej balustrady, z dowolnego końca mostu, prowadzi wprost do niej, jako części nieprzerwanego rzędu barokowych rzeźb.