Socha świętego Jana Nepomucena w Petrovicach u Karviné

Socha świętego Jana Nepomucena w Petrovicach u Karviné to niewielki, ludowy pomnik religijny pochodzący z końca XVIII wieku, stojący na terenie tej wsi w powiecie karwińskim, w kraju morawsko-śląskim, w czeskiej części historycznego Śląska Cieszyńskiego, tuż przy granicy z Polską. Dokumentacja dostępna publicznie nie precyzuje, w którym dokładnie miejscu wsi rzeźba stoi ani kto ją ufundował — te szczegóły nie zostały odnotowane w źródłach, do których udało się dotrzeć.

Kim był święty Jan Nepomucen?

Jan Nepomucen (Jan z Pomuku) żył w XIV wieku i pełnił funkcję kanonika oraz spowiednika na dworze praskim. Według tradycji został w 1393 roku wrzucony do Wełtawy z rozkazu króla Wacława IV, ponieważ odmówił złamania tajemnicy spowiedzi. Kanonizowany w 1729 roku, stał się jednym z najpopularniejszych świętych w krajach czeskich — czczonym jako patron przeciw powodziom i oszczerstwom oraz opiekun mostów i wód płynących.

Dlaczego w czeskich wsiach jest tak wiele podobnych figur?

Przydrożne i wiejskie posągi św. Jana Nepomucena należą do najczęściej spotykanych obiektów małej architektury sakralnej w Czechach i na Śląsku Cieszyńskim. Stawiały je lokalne wspólnoty, parafie lub prywatni fundatorzy, najczęściej w XVIII wieku, w okresie szczytowego rozwoju kultu tego świętego po jego kanonizacji. Miały charakter wotywny — dziękczynny lub błagalny — i zwykle ustawiano je w widocznych, publicznie dostępnych miejscach wsi: przy drogach, placach, mostkach czy w sąsiedztwie kościołów.

Co wiadomo o samej rzeźbie w Petrovicach?

Figura w Petrovicach u Karviné datowana jest na koniec XVIII wieku, co czyni ją jednym ze starszych obiektów tego typu zachowanych na terenie gminy. Publicznie dostępne materiały nie podają dokładnego roku powstania, materiału ani nazwiska rzeźbiarza czy fundatora — w przeciwieństwie do niektórych innych zabytków regionu te informacje nie zostały udokumentowane lub nie są dostępne w źródłach otwartych.

Co jeszcze można zobaczyć w Petrovicach u Karviné?

Wieś ma więcej niewielkich obiektów sakralnych — przy kościele parafialnym św. Marcina znajduje się kamienny krzyż określany jako Kalwaria, pochodzący z 1858 roku. Razem z figurą Jana Nepomucena tworzy on niewielki, ale reprezentatywny zestaw ludowych pomników religijnych typowych dla wsi tego regionu.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstała socha św. Jana Nepomucena w Petrovicach u Karviné? Pochodzi z końca XVIII wieku — to jedyna udokumentowana data związana z jej powstaniem.

Kto ufundował figurę? Nie jest to znane z dostępnych źródeł — dokumentacja nie wskazuje fundatora ani autora rzeźby.

Dlaczego stawiano takie figury w czeskich wsiach? Posągi św. Jana Nepomucena były popularnym wotum dziękczynnym lub błagalnym, stawianym zwłaszcza w XVIII wieku po kanonizacji świętego w 1729 roku, głównie przy drogach, placach i kościołach.

Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy? W tej samej wsi, przy kościele św. Marcina, stoi kamienny krzyż Kalwaria z 1858 roku.