statue of Saint Barbara in Kutná Hora, Komenského náměstí

Socha świętej Barbary stoi na placu Komenského náměstí w Kutnej Horze, w samym sercu miasta wpisanego na listę UNESCO. To niepozorny, lecz historycznie ważny akcent na trasie między słynną katedrą pod wezwaniem tej samej świętej a dawnym centrum miasta górniczego.

Kim jest przedstawiona postać?

Rzeźba ukazuje świętą Barbarę, patronkę górników, hutników i wszystkich zawodów związanych z pracą pod ziemią oraz przy ogniu. W Kutnej Horze, mieście zbudowanym na fundamencie średniowiecznego górnictwa srebra, kult tej świętej miał szczególne znaczenie — to właśnie jej zawdzięcza nazwę największa świątynia miasta. Figura na Komenského náměstí jest jednym z kilku wizerunków świętej Barbary rozsianych po mieście, przypominających o dawnej roli górnictwa w codziennym życiu mieszkańców.

Jak wygląda socha?

Postać wykonana jest z wapienia, w nieco mniejszej niż naturalna skali, ustawiona w charakterystycznej dla baroku pozie kontrapostu — z lekko przekrzywionym ciężarem ciała i głową zwróconą w bok, spojrzeniem skierowanym ku dołowi. Świętą przedstawiono w bogato fałdowanej szacie, z metalową, złoconą koroną na głowie. W prawej dłoni trzyma kielich — jeden z tradycyjnych atrybutów Barbary, nawiązujący do jej męczeństwa i ostatniej komunii przed śmiercią. Lewą ręką opiera się o niewielką, przypominającą wieżę strukturę u podstawy — kolejny znany atrybut świętej, symbolizujący wieżę, w której według legendy była więziona. Na cokole widnieje wykuta inskrypcja „SUBTILO PRAESIDIO” oraz data 1680, wskazująca na czas powstania rzeźby.

Skąd pochodzi ta rzeźba?

Socha reprezentuje wczesny barok i należy do starszych zabytkowych rzeźb, jakie można spotkać na ulicach Kutnej Hory. Przez dłuższy czas nie znajdowała się w obecnym miejscu — dopiero w 2010 roku wróciła na Komenského náměstí, do historycznego centrum miasta, po blisko dwóch stuleciach nieobecności w tej części Kutnej Hory. Wcześniej rzeźba trafiła w inne miejsce, skąd — po konserwacji i decyzji władz miejskich — przeniesiono ją z powrotem, przywracając placowi element dawnego układu przestrzennego związanego z kultem górniczej patronki.

Dlaczego warto ją zobaczyć?

Socha świętej Barbary to skromny, ale autentyczny fragment historii miasta, które przez wieki żyło z wydobycia srebra. Stojąc przy Komenského náměstí, warto zwrócić uwagę na detale — złoconą koronę, fałdy szaty, kielich i wieżę — które od trzech i pół wieku opowiadają tę samą historię o patronce górników czuwającej nad miastem. To dobry punkt na krótki postój podczas spaceru po historycznym centrum, zwłaszcza w drodze do katedry św. Barbary lub z niej.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi socha? Na placu Komenského náměstí w centrum Kutnej Hory.

Z jakiego okresu pochodzi rzeźba? Z 1680 roku, o czym świadczy inskrypcja na cokole.

Dlaczego przedstawiono świętą Barbarę akurat w Kutnej Horze? Miasto rozwinęło się dzięki średniowiecznemu górnictwu srebra, a święta Barbara jest patronką górników — jej kult był tu szczególnie żywy.

Czy socha zawsze stała w tym miejscu? Nie — na Komenského náměstí wróciła w 2010 roku, po niemal dwustu latach nieobecności w tej części miasta.

Co trzyma w rękach postać świętej? Kielich w prawej dłoni oraz opiera się lewą ręką o strukturę przypominającą wieżę — oba to tradycyjne atrybuty świętej Barbary.