Statue of John of Nepomuk

Statua świętego Jana Nepomuckiego to barokowa rzeźba stojąca dziś przy kościele św. Jana Nepomuckiego przy ulicy Husova w Kutnej Horze. Choć w obecnym miejscu spotkać ją można od dekad, jej historia sięga innego zakątka miasta i wiąże się z losem niewielkiej kapliczki niszowej, która nie przetrwała XX-wiecznej przebudowy komunikacyjnej.

Skąd pochodzi statua?

Pierwotnie rzeźba zdobiła kapliczkę niszową wbudowaną w ścianę domu nr 18, stojącego na skrzyżowaniu ulic Husova i Kremnická w kutnohorskiej dzielnicy Žižkov. Takie kapliczki wnękowe były typowym elementem miejskiej pobożności — niewielkie, wbudowane we fronton kamienicy, chroniły figurę świętego przed deszczem i słońcem, jednocześnie czyniąc go widocznym dla przechodniów. W 1968 roku kapliczka została jednak rozebrana w związku z budową obwodnicy, która miała usprawnić ruch przez miasto. Statua nie trafiła jednak na złom ani do magazynu — przeniesiono ją w pobliże kościoła św. Jana Nepomuckiego na Husova, gdzie stoi do dziś, w bezpośrednim sąsiedztwie świątyni noszącej imię tego samego świętego.

Z czego wykonana jest rzeźba i jak wygląda?

Statua została wyrzeźbiona w kutnohorskim piaskowcu — materiale wydobywanym lokalnie i szeroko wykorzystywanym w regionie do rzeźb sakralnych oraz detali architektonicznych, m.in. przy pobliskiej katedrze św. Barbary. Figura ustawiona jest na prostokątnym cokole zaopatrzonym w boczne skrzydła w formie wolut — ozdobnych, spiralnie zwiniętych elementów typowych dla sztuki barokowej, które nadają całej kompozycji dynamiki i optycznie poszerzają podstawę pomnika.

Sam święty przedstawiony jest w pozie kontrapostu — czyli z ciężarem ciała przeniesionym na jedną nogę, co nadaje sylwetce naturalny, lekko skręcony ruch, charakterystyczny dla rzeźby barokowej i wcześniej renesansowej. W prawej ręce, opuszczonej wzdłuż ciała, święty trzyma biret — czworokątne, sztywne nakrycie głowy noszone przez duchownych, będące jednym z rozpoznawalnych atrybutów ikonograficznych Jana Nepomuckiego. W lewej dłoni, uniesionej na wysokość ramienia, znajduje się krucyfiks — drugi ze stałych atrybutów świętego, nawiązujący do jego roli spowiednika i męczennika.

Dlaczego akurat Jan Nepomucki?

Jan Nepomucki to jeden z najpopularniejszych świętych w Czechach i Europie Środkowej, czczony m.in. jako patron mostów, spowiedników oraz ochrony przed powodzią i oszczerstwem. Jego wizerunki — pojedyncze statuy przy drogach, mostach i na placach — należą do najczęściej spotykanych elementów małej architektury sakralnej w regionie, a Kutna Hora, z bogatą tradycją kamieniarską i licznymi zabytkami związanymi z górnictwem srebra, nie jest tu wyjątkiem.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi statua? Przy ulicy Husova w Kutnej Horze, w sąsiedztwie kościoła św. Jana Nepomuckiego.

Czy to jej pierwotna lokalizacja? Nie — wcześniej znajdowała się w kapliczce niszowej przy skrzyżowaniu Husova i Kremnická w dzielnicy Žižkov, rozebranej w 1968 roku pod budowę obwodnicy.

Z jakiego materiału wykonano rzeźbę? Z kutnohorskiego piaskowca, lokalnie wydobywanego kamienia.

Jakie atrybuty trzyma święty? Biret w prawej ręce oraz krucyfiks w lewej, uniesiony na wysokość ramienia.