Statue of Karel Kašpar Reitenberger in Mariánské Lázně

Pomnik Karla Kašpara Reitenbergera stoi na kolonadzie przy Śpiewającej Fontannie w Mariańskich Łaźniach (Mariánské Lázně), w otoczeniu kasztanowców i topoli kanadyjskich. To brązowa figura opata premonstratensów z klasztoru w Teplé, którego działania w pierwszej połowie XIX wieku doprowadziły do powstania jednego z najbardziej znanych czeskich uzdrowisk.

Kim był Karel Kašpar Reitenberger?

Karel Kašpar Reitenberger urodził się 29 grudnia 1779 roku. W latach 1812–1827 sprawował funkcję opata klasztoru premonstratensów w Teplé. Zmarł 21 marca 1860 roku.

To on sfinansował osuszenie podmokłych terenów wokół leczniczych źródeł mineralnych na obrzeżach Teplé i doprowadził do budowy pierwszych obiektów przyszłego uzdrowiska — w tym szpitala oraz kaplicy Najświętszej Marii Panny. Dzięki jego staraniom 6 listopada 1818 roku Mariańskie Łaźnie oficjalnie uzyskały status publicznego miejsca uzdrowiskowego. Z tego powodu bywa nazywany jednym z założycieli miasta, mimo że sam nigdy nie sprawował w nim żadnej formalnej funkcji administracyjnej.

Jak wygląda pomnik i kto go zaprojektował?

Projekt monumentu przygotował wiedeński profesor Karl Kundmann. Bogato zdobiony cokół z czerwonego szwedzkiego marmuru wykonał bawarski rzeźbiarz Erhard Ackermann z Weissenstadtu, a odlew brązowej figury opata powierzono Karelowi Turbariniemu. Postać, nieco większa niż naturalnej wielkości, ustawiona jest na wysokim, mocno zdobionym postumencie.

Na cokole umieszczono cztery łacińskie tablice z danymi biograficznymi opata oraz inskrypcją podkreślającą jego zasługi jako człowieka, który w porę rozpoznał leczniczą wartość miejscowych źródeł mineralnych.

Kiedy odsłonięto pomnik?

Pomnik odsłonięto w 1879 roku — dokładnie w stulecie urodzin Reitenbergera, przypadające na rok 1879 licząc od jego narodzin w 1779 roku.

Jak pomnik przetrwał trudne dekady XX wieku?

Niewiele pomników osób związanych z Kościołem przetrwało w Czechach cały XX wiek bez uszczerbku — ten monument należy do wyjątków. Ocalał ze zbiórek metali organizowanych w czasie II wojny światowej, z powojennej fali usuwania pomników o niemieckim rodowodzie w 1945 roku, a także z okresu likwidacji pamiątek związanych z Kościołem katolickim w czasach socjalizmu (1948–1989). Według lokalnych źródeł historycznych mógł to zawdzięczać łacińskim inskrypcjom na cokole, które nie były od razu kojarzone z niemieckojęzyczną przeszłością regionu.

Gdzie dokładnie stoi pomnik?

Monument znajduje się na kolonadzie w pobliżu Śpiewającej Fontanny (Zpívající fontána), jednej z głównych atrakcji centrum Mariańskich Łaźni, w cieniu kasztanowców i topoli kanadyjskich rosnących wzdłuż promenady.

Najczęstsze pytania

Kim był Reitenberger, którego przedstawia pomnik?

Opatem klasztoru premonstratensów w Teplé w latach 1812–1827, uznawanym za jednego z twórców uzdrowiska w Mariańskich Łaźniach dzięki sfinansowaniu osuszenia terenu wokół źródeł mineralnych i budowy pierwszych obiektów kuracyjnych.

Kiedy powstał pomnik?

W 1879 roku, w stulecie urodzin opata.

Gdzie dokładnie stoi pomnik w Mariańskich Łaźniach?

Na kolonadzie przy Śpiewającej Fontannie, w centralnej części miasta.

Z jakich materiałów wykonano pomnik?

Brązowa figura opata stoi na cokole z bogato zdobionego czerwonego szwedzkiego marmuru.

Kto zaprojektował i wykonał pomnik?

Projekt przygotował Karl Kundmann, cokół wykonał Erhard Ackermann, a odlew brązowej figury — Karel Turbarini.

Dlaczego pomnik przetrwał do dziś?

Uniknął zniszczenia podczas zbiórek metali w czasie II wojny światowej, usuwania niemieckich pomników po 1945 roku i likwidacji pamiątek kościelnych w okresie socjalizmu — prawdopodobnie dzięki łacińskim, a nie niemieckim inskrypcjom na cokole.