Statue of Jan Hus in Husinec

Pomnik Jana Husa w Husińcu stoi na niewielkim placu w sercu miasteczka, z którego pochodził jeden z najważniejszych bohaterów czeskiej historii. To skromny, ale symbolicznie ważny punkt na mapie miejsc związanych z życiem reformatora – uzupełnienie wizyty w jego rodzinnym domu, oddalonym od placu o zaledwie kilkadziesiąt metrów.

Kim był Jan Hus i dlaczego pomnik stanął właśnie tutaj?

Jan Hus urodził się w Husińcu i to właśnie stąd wyruszył w drogę, która zaprowadziła go na praski uniwersytet, do roli kaznodziei krytykującego nadużycia Kościoła, a ostatecznie – w 1415 roku – na stos w Konstancji. Husiniec od dawna traktuje to pochodzenie jako część swojej tożsamości, dlatego to właśnie tu, a nie w większym mieście, stanęła jedna z figuralnych rzeźb poświęconych reformatorowi. Pomnik nie upamiętnia konkretnego wydarzenia z życia Husa, lecz sam fakt, że to miasteczko dało światu postać o znaczeniu wykraczającym daleko poza granice Czech.

Jak wygląda pomnik i kto go zaprojektował?

Figura przedstawia Jana Husa trzymającego Pismo Święte – atrybut podkreślający, że jego spór z Kościołem dotyczył przede wszystkim kwestii wiary i interpretacji tekstów biblijnych, a nie polityki. Rzeźba mierzy niemal trzy metry wysokości i wyszła spod ręki Karela Lidickiego, cenionego czeskiego rzeźbiarza i profesora praskiej Akademii Sztuk Pięknych. Pomnik w Husińcu odsłonięto w 1958 roku, cztery lata po tym, jak niemal identyczna rzeźba tego samego autora stanęła w praskim Karolinum – najstarszej części Uniwersytetu Karola, z którym Hus był związany jako wykładowca i rektor.

Gdzie dokładnie znaleźć pomnik?

Rzeźba stoi na Prokopowym Náměstí, głównym placu Husińca, w otoczeniu kamienic tworzących historyczne centrum miasteczka. To naturalny punkt wyjścia do zwiedzania – z placu widać już kierunek na rodzinny dom Husa, więc obie atrakcje łatwo połączyć w jednym, krótkim spacerze bez konieczności korzystania z transportu.

Co jeszcze warto zobaczyć w Husińcu w kontekście Jana Husa?

Kilkadziesiąt metrów od pomnika stoi dom pod numerem 36, wskazywany jako miejsce urodzenia Husa – dziś udostępniony zwiedzającym już od 1873 roku. Na elewacji budynku znajduje się reliéf przedstawiający reformatora, dzieło rzeźbiarza B. Schnircha, odsłonięty w 1869 roku z okazji 500. rocznicy urodzin Husa. Zestawienie XIX-wiecznego reliefu na domu rodzinnym i XX-wiecznej wolnostojącej rzeźby na placu pokazuje, jak przez kolejne dekady zmieniał się sposób upamiętniania tej samej postaci – od kameralnego wizerunku na fasadzie po monumentalny pomnik pełniący funkcję centralnego punktu miasta.

Najczęstsze pytania

Czy pomnik w Husińcu jest unikalny, czy ma swój odpowiednik gdzie indziej? Nie jest unikalny – to niemal bliźniacza wersja rzeźby Karela Lidickiego, która cztery lata wcześniej stanęła w praskim Karolinum, miejscu ściśle związanym z działalnością akademicką Husa.

Jak wysoki jest pomnik? Figura mierzy około 290 centymetrów, co czyni ją wyraźnie widocznym punktem orientacyjnym na placu.

Czy w pobliżu pomnika można zobaczyć inne pamiątki po Janie Husie? Tak – kilkadziesiąt metrów dalej stoi dom uznawany za miejsce jego urodzenia, z reliefem na elewacji z 1869 roku, dostępny do zwiedzania od 1873 roku.

Kiedy odsłonięto pomnik? W 1958 roku, w ramach upamiętniania postaci Jana Husa w jego rodzinnym mieście.