Stari grad Bosiljevo

Stari grad Bosiljevo to średniowieczna ruina zamkowa w Orišju, we wsi Bosiljevo, w żupanii karlowackiej w Chorwacji. Warownia stoi na skalistym wzniesieniu nad źródłem, niecałe 30 km na południowy zachód od Karlovaca, tuż przy trasie starej drogi karolińskiej i węźle autostrad A1/A6 prowadzących w stronę Zagrzebia, Rijeki i Splitu.

Jak dotrzeć?

Najwygodniej dojechać samochodem — zjazd z autostrady A1 lub A6 w rejonie Bosiljeva prowadzi bezpośrednio w okolice wsi, a stamtąd lokalną drogą pod samą ruinę. To popularny przystanek dla podróżujących trasą Zagrzeb–Rijeka–Split, bo zjazd i dojazd zajmują dosłownie kilkanaście minut. Zamek widać już z drogi — góruje nad okolicą na skalnym cyplu, więc trudno go przeoczyć.

Co warto zobaczyć?

Bryła zamku ma nieregularny, pięcioboczny plan. Centralnym elementem jest kwadratowa wieża obronna (branič kula), do której przylega prostokątny pałac mieszkalny (palas) — oba budynki połączone są wzajemnie zespolonymi traktami. Całość otacza mur obwodowy wzmocniony trzema basztami: dwiema cylindrycznymi i jedną pięciokątną. Choć wnętrza są dziś ruiną i nie da się ich zwiedzać od środka, sama architektura obronna — grubość murów, układ baszt, usytuowanie na skale nad dawnym jeziorem (dziś podmokłe łąki) — robi wrażenie już z zewnątrz. Warto obejść fortyfikację dookoła, żeby ocenić skalę założenia i jego strategiczne położenie.

Poznaj historię zamku

Zamek wzniosła na przełomie XIV i XV wieku rodzina Frankopanów — pierwszym znanym właścicielem był Bartol IX Frankopan. Ród ten trzymał warownię niemal dwa stulecia, aż do 1671 roku. Później majątek przechodził kolejno w ręce rodu Erdödy, a od pierwszej połowy XVIII wieku — rodziny Auersperg, która władała nim do 1825 roku. Wtedy zamek kupił hrabia Laval Nugent, znany austriacki feldmarszałek, a na początku XX wieku właścicielami została rodzina Cosulich.

Mimo licznych najazdów osmańskich, które pustoszyły okolice Bosiljeva, sam zamek nigdy nie został zdobyty przez Turków — to jeden z powodów, dla których miejscowa tradycja mówi o nim jako o twierdzy niepokonanej. Pierwsze pisane wzmianki o samej osadzie Bosiljevo sięgają 1334 roku, kiedy archidiakon Ivan z Gorycy wspomniał parafialny kościół św. Maura w dokumentach biskupstwa zagrzebskiego.

Kiedy przyjechać?

Najlepsza pora to wiosna i wczesna jesień — łagodna temperatura sprzyja spacerom wokół murów, a mniejszy ruch turystyczny pozwala spokojnie obejrzeć ruinę i okoliczny teren. Latem warto przyjechać wcześnie rano, zanim zrobi się gorąco, zwłaszcza że w okolicy nie ma cienistych alejek prowadzących bezpośrednio pod zamek.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść do wnętrza zamku? Nie — ruina nie jest oficjalnie udostępniona do zwiedzania od środka. Można natomiast swobodnie obejść fortyfikację z zewnątrz i podziwiać architekturę obronną.

Kto zbudował Stari grad Bosiljevo? Zamek powstał na przełomie XIV i XV wieku z inicjatywy rodu Frankopanów, jednego z najpotężniejszych chorwackich rodów szlacheckich tamtego okresu.

Czy zamek był kiedykolwiek zdobyty? Nie. Mimo wielokrotnych najazdów osmańskich na region, Bosiljevo nigdy nie zostało zajęte przez Turków.

Ile czasu zajmuje zwiedzanie okolic zamku? Spacer wokół murów i obejrzenie fortyfikacji z zewnątrz zajmuje zwykle 30–45 minut, w zależności od tempa zwiedzania i liczby zdjęć.