Erdödy Castle in Jastrebarsko

Dvorac Erdödy to najstarsza zachowana budowla w Jastrebarsku, niewielkim mieście w żupanii zagrzebskiej, otoczona zabytkowym parkiem, który dziś pełni funkcję głównej atrakcji miasta.

Skąd wziął się dvorac Erdödy?

Zamek wzniósł Matija Gereb w latach 1483–1489 jako tzw. wodny gród – budowlę otoczoną fosą wypełnioną wodą. Fosy dawno zasypano i porosła je trawa, ale ich zarys wciąż można odczytać w ukształtowaniu terenu wokół budynku. Na początku XVI wieku posiadłość przeszła w ręce rodu Erdödy, który władał nią nieprzerwanie aż do 1922 roku – to właśnie od tej rodziny obiekt wziął swoją nazwę.

Jak wyglądała historia zamku pod rządami Erdödych?

Prostokątny w planie zamek wzmocniono dwiema okrągłymi basztami, co czyniło go jednym z punktów obronnych regionu w czasach najazdów osmańskich. Tablica umieszczona po lewej stronie wejścia pochodzi z 1592 roku i została ufundowana przez bana Tomę Erdödyego. Wśród potomków rodu wyróżniał się hrabia Stjepan Erdödy, pasjonat przyrody i myślistwa, który założył w zamku muzeum przyrodnicze. Podczas licznych podróży po Europie, Azji i Afryce zbierał nasiona egzotycznych roślin, którymi obsadził okoliczny park – dziś uznawany za pomnik sztuki ogrodowej.

Po odejściu rodu Erdödych posiadłość kupił przedsiębiorca Ehrman. Po jego bankructwie w 1936 roku majątek przejęła gmina, przeznaczając go na dom dziecka. Ciemną kartą w historii zamku jest lato 1942 roku, kiedy władze Niezależnego Państwa Chorwackiego urządziły w nim obóz koncentracyjny dla serbskich dzieci.

Co warto zobaczyć na miejscu?

Zamek przeszedł kompletną renowację, jednak jego wnętrza nie są udostępnione zwiedzającym – to, co przyciąga gości, to przede wszystkim otaczający go park. Rozciąga się w nim potok Reka oraz staw zwany Park, a sam budynek zamku pozostaje najcenniejszym „eksponatem" tego zielonego założenia. Naprzeciwko pałacu stoi dawny spichlerz, odrestaurowany i otoczony zielonym dziedzińcem – można go zwiedzać. Wzdłuż dwóch głównych alei parkowych ustawiono latarnie, dzięki którym miejsce to stało się popularnym celem wieczornych spacerów wśród starodrzewu. Park służy dziś także jako przestrzeń do rekreacji, wydarzeń sportowych i imprez związanych z dziedzictwem kulturowym miasta.

Osoby zainteresowane historią rodu Erdödy i samego zamku powinny odwiedzić muzeum i galerię w Jastrebarsku, gdzie zgromadzono kolekcję przedmiotów związanych z tą arystokratyczną rodziną.

Jak dotrzeć do zamku?

Jastrebarsko leży w żupanii zagrzebskiej, w środkowej Chorwacji, co czyni je łatwo dostępnym punktem wycieczkowym dla osób podróżujących po regionie stołecznym. Zamek znajduje się w samym centrum miasta, otoczony parkiem dostępnym bezpłatnie dla spacerowiczów.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Park najlepiej zwiedzać wiosną i latem, gdy drzewa sprowadzone niegdyś przez hrabiego Stjepana Erdödyego są w pełni listowia, a wieczorne spacery przy oświetlonych alejach zyskują szczególny klimat. Odwiedziny można łączyć ze zwiedzaniem spichlerza oraz miejskiego muzeum.

Najczęstsze pytania

Czy można zwiedzić wnętrze zamku Erdödy? Nie – budynek został odrestaurowany, ale jego wnętrza są zamknięte dla zwiedzających. Dostępny jest za to otaczający go park oraz odnowiony spichlerz naprzeciwko pałacu.

Kto zbudował zamek i kiedy? Zamek powstał w latach 1483–1489 z inicjatywy Matiji Greba, a od początku XVI wieku aż do 1922 roku należał do rodu Erdödy.

Co znajduje się w parku wokół zamku? W parku, uznanym za pomnik sztuki ogrodowej, płynie potok Reka i znajduje się staw Park. Teren obsadzono egzotycznymi drzewami sprowadzonymi przez hrabiego Stjepana Erdödyego, a wzdłuż alejek ustawiono latarnie.

Gdzie poznać historię rodu Erdödy? Najlepszym miejscem jest muzeum i galeria w Jastrebarsku, gdzie zebrano kolekcję eksponatów związanych z zamkiem i jego dawnymi właścicielami.