Kaplica św. Zbawiciela w Polruan

Kaplica św. Zbawiciela (St Saviour's Chapel) to średniowieczna kaplica w ruinie, położona na wzgórzu nad Polruan, niewielką wioską portową w parafii Lanteglos w Kornwalii w Anglii. Stoi przy ujściu estuarium rzeki Fowey, naprzeciw miasteczka Fowey, i od wieków czuwa nad wejściem do portu.

Czym jest kaplica św. Zbawiciela?

Kaplica jest dziś ruiną, otoczoną terenem otwartym na wzgórzu nad wioską. Jej pozostałości są wpisane na listę zabytków jako scheduled monument, czyli obiekt objęty ochroną prawną jako miejsce o znaczeniu ogólnokrajowym. Figuruje w National Heritage List for England pod numerem 1019055.

Ile ma lat?

Data powstania pierwszej budowli nie jest pewna. Część opracowań umieszcza ją w VIII wieku, a Fowey Harbour Heritage Society datuje kaplicę na VIII lub IX wiek. Tak czy inaczej należy do najstarszych miejsc kultu wokół estuarium. Pierwotny budynek był niewielki.

Dlaczego kaplicę zbudowano na przylądku?

Lokalizacja miała znaczenie praktyczne, nie tylko religijne. Kaplica była wyraźnym punktem orientacyjnym dla żeglarzy zbliżających się do wybrzeża i oznaczała wejście do portu. W nocy w jej wieży płonął ogień nawigacyjny, który prowadził statki. Wieża służyła też jako punkt obserwacyjny, z którego wypatrywano wrogich okrętów zmierzających do portu Fowey. Kaplica była więc elementem lokalnej obrony, a nie tylko miejscem modlitwy.

Kto ją rozbudował?

Według tradycji Sir Richard Edgcumbe powiększył kaplicę w 1488 roku, w podzięce za bezpieczny powrót swoich statków z Irlandii. Mapa z czasów Henryka VIII przedstawia budowlę z wieżą, nawą i trzema dużymi oknami, co dobrze pokazuje jej wygląd na początku XVI wieku.

Co stało się z nią później?

Po 1572 roku kaplica popadła w ruinę po kasacie klasztorów i nigdy nie wróciła do funkcji sakralnej. Dziś ruiny należą do mieszkańców Polruan, a teren utrzymuje jako otwartą przestrzeń organizacja Town Trust. Dzieje miejsca opisał F. E. Burdett w książce The Story of St Saviour at Polruan z 1968 roku.

Co jeszcze nosi nazwę kaplicy?

St Saviour's Cross, krzyż na szczycie ulicy Fore Street w Polruan, wziął nazwę od kaplicy, co pokazuje, jak mocno budowla wiąże się z wioską.

Zwiedzanie

Polruan leży po wschodniej stronie estuarium Fowey. Ruiny kaplicy znajdują się na wzgórzu nad wioską, z widokiem na wejście do portu, czyli z tego samego miejsca, które czyniło ją punktem orientacyjnym i strażniczym. Warto zabrać wygodne buty, bo uliczki wioski są strome.

Najczęstsze pytania

Czy kaplica św. Zbawiciela jest czynnym kościołem? Nie. To ruina, nieużywana jako kaplica od czasu popadnięcia w zaniedbanie po 1572 roku.

Czy jest chroniona? Tak, to scheduled monument.

Kto się nią opiekuje? Należy do mieszkańców Polruan, a jako otwartą przestrzeń utrzymuje ją Town Trust.

Po co był ogień w wieży? Prowadził żeglarzy nocą do wejścia do portu.

Gdzie leży? Na wzgórzu nad Polruan, w parafii Lanteglos w Kornwalii, przy ujściu estuarium Fowey.