St. Nicholas shared church, so-called mountain church

Kościół św. Mikołaja, zwany Bergkirche, w Rheinau to świątynia na wzniesieniu w górnej części miasteczka w kantonie Zurych, w północnej Szwajcarii, tuż przy granicy z Niemcami. Od początku XVII wieku korzystają z niej wspólnie dwie wspólnoty: reformowana i katolicka. Takich kościołów, zwanych simultaneum, w kantonie Zurych nie ma już drugiego, więc to jedyny tego typu obiekt w regionie.

Dlaczego nazywa się „kościołem na górze”?

Nazwa Bergkirche, czyli dosłownie kościół górski, wzięła się z położenia. Budowla stoi na wyniesionym punkcie ponad zabudową Rheinau i jest widoczna z daleka. Szwajcarski spis zabytkowych układów miejskich (ISOS) zwraca uwagę, że łączy ona górną i dolną część osady, a jej sylwetka współtworzy krajobraz miejscowości. Współrzędne obiektu to około 47,644 N, 8,603 E.

Jaka jest historia świątyni?

Parafię pod wezwaniem św. Mikołaja wzmiankowano już w XIII wieku. W 1296 roku kościół włączono do pobliskiego klasztoru w Rheinau. Starszy budynek zawalił się w 1573 roku. Nową świątynię wzniesiono w latach 1578–1579, w czasach opata Johanna Theobalda Werlina von Greiffenberga, a jej forma nawiązuje do romańskiej architektury kościoła klasztornego. To późnogotycka budowla salowa, w kantonie uznawana za wyjątkową.

Na czym polega wspólne użytkowanie?

Po ukończeniu budowy kościół służył wyłącznie protestantom. Od 1609 roku mogli w nim odprawiać nabożeństwa także katolicy. Zasady współdzielenia ustalano w długich negocjacjach, które według źródeł trwały do 1638 roku. Dziś obie wspólnoty nadal używają tej samej nawy, a zurychski inwentarz zabytków wymienia kościół jako obiekt o znaczeniu ponadlokalnym.

Co się stało w 2004 roku?

6 sierpnia 2004 roku w kościół uderzył piorun. Pożar zniszczył dach z wieżyczką na sygnaturkę. Po odbudowie świątynię ponownie otwarto w 2006 roku.

Jak zwiedzać?

Kościół warto połączyć ze spacerem po Rheinau i wizytą przy dawnym klasztorze, który leży na wyspie w zakolu Renu. Od strony dolnego miasta czeka krótkie podejście pod górę. Wnętrze bywa zamknięte poza nabożeństwami, więc przed wyjazdem sprawdź godziny na stronach parafii.

Najczęstsze pytania

Czy to katolicki, czy protestancki kościół? Oba. Od 1609 roku wspólnoty reformowana i katolicka odprawiają w nim własne nabożeństwa.

Dlaczego mówi się o nim Bergkirche? Bo stoi na wzniesieniu w górnej części Rheinau. Nazwa po niemiecku oznacza „kościół na górze”.

Kiedy powstał obecny budynek? Po zawaleniu się poprzedniego w 1573 roku odbudowano go w latach 1578–1579.

Czy pożar z 2004 roku zniszczył całą świątynię? Nie. Spłonął dach z wieżyczką, a po remoncie kościół ponownie otwarto w 2006 roku.