St Mary Cray Cemetery

St Mary Cray Cemetery to cmentarz komunalny w Orpington, na południowo-wschodnich krańcach Londynu, w dzielnicy Bromley. Miejscowi od dawna nazywają go Star Lane Cemetery. To spokojne, zadrzewione miejsce o skromnej skali, ale z historią, która zainteresuje osoby szukające śladów drugiej wojny światowej w londyńskim krajobrazie.

Gdzie leży St Mary Cray Cemetery?

Cmentarz znajduje się w St Mary Cray, dawnym miasteczku targowym w hrabstwie Kent, które dziś jest przedmieściem Orpington w londyńskim Borough of Bromley. Teren obejmuje około 6,5 akra. Tuż obok, po zachodniej stronie, stoi kościelny cmentarz przy parafii św. Marii. To okolica typowo mieszkalna, z dala od turystycznego centrum stolicy, więc wizyta wymaga osobnego wypadu na obrzeża miasta.

Jak powstał cmentarz?

Nekropolię otwarto w latach 80. XIX wieku, najczęściej podaje się rok 1881. Powodem było zapełnienie starszych cmentarzy przykościelnych: przy kościele św. Marii oraz przy św. Paulinie. Później nazwę oficjalnie zmieniła rada dzielnicy Bromley, jednak w lokalnym obiegu przetrwało określenie Star Lane, od nazwy ulicy, przy której leży cmentarz.

Co zobaczyć na miejscu?

Przy wejściu stoi kaplica cmentarna otoczona dojrzałymi drzewami. Dawna stróżówka przy bramie została rozebrana. Układ grobów jest typowy dla wiktoriańskich i późniejszych cmentarzy gminnych: trawniki, pomniki nagrobne i alejki.

Największą uwagę przyciąga kwatera wojenna po lewej stronie od wejścia. Pochowano tu 59 żołnierzy i lotników Wspólnoty Narodów z czasów drugiej wojny światowej, a 50 z nich leży właśnie w tej kwaterze. Większość stanowią lotnicy, ponieważ cmentarz służył pobliskiej bazie Królewskich Sił Powietrznych w Biggin Hill, jednej z kluczowych baz w czasie Bitwy o Anglię. Spoczywają tu także kobiety z pomocniczych służb lotniczych, stacjonujące w Biggin Hill.

Polskie groby

Dla polskiego odwiedzającego ważny jest fakt, że na cmentarzu znajdują się groby trzech polskich lotników. Polskie dywizjony walczyły z bazy w Biggin Hill i w okolicach, dlatego to miejsce bywa celem osób odwiedzających polskie ślady w południowo-wschodniej Anglii. Groby wojenne są pod opieką Commonwealth War Graves Commission, która prowadzi dla nich szczegółowe rejestry.

Najczęstsze pytania

Czy wstęp jest płatny? Nie, to normalny cmentarz komunalny, otwarty dla odwiedzających. Należy zachować ciszę i szacunek, bo nadal jest to czynne miejsce pochówku.

Jak dojechać? Z centrum Londynu najwygodniej pociągiem do stacji St Mary Cray lub Orpington, a dalej kawałek pieszo albo lokalnym autobusem. Warto sprawdzić aktualny rozkład przed wyjazdem.

Ile czasu potrzeba na wizytę? Na spokojny spacer i obejrzenie kwatery wojennej wystarczy zwykle od 30 do 45 minut.

Czy da się znaleźć konkretny grób? Tak. Rejestry CWGC pozwalają wyszukać nazwiska poległych i numer kwatery przed przyjazdem, co znacznie ułatwia poszukiwania.

Dla kogo jest to miejsce? Dla miłośników historii lotnictwa, osób badających losy rodzinne, pasjonatów lokalnej historii Londynu i wszystkich, którzy chcą oddać hołd ludziom z Bitwy o Anglię i późniejszych lat wojny.

Wskazówki praktyczne

Najlepiej odwiedzić cmentarz w ciągu dnia, w dobrą pogodę, kiedy trawniki są suche, a alejki łatwe do przejścia. Warto zabrać ze sobą wydruk z rejestru CWGC albo zapisane numery kwater. Zdjęcia robi się z poszanowaniem innych żałobników. Jeśli łączysz wizytę z innymi punktami, w okolicy znajdziesz kościół św. Marii oraz zabudowę dawnego miasteczka targowego, a stąd niedaleko także do Biggin Hill, gdzie działa muzeum i kaplica związane z historią lotnictwa.