St Martin's Church

St Martin's Church to anglikański kościół przy Albany Road w dzielnicy Roath w Cardiff, w Walii. Neogotycka świątynia, zaprojektowana przez architekta F. R. Kempsona, powstała na przełomie XIX i XX wieku i do dziś należy do Kościoła w Walii (diecezja Llandaff). Ma za sobą dramatyczną historię: w czasie II wojny światowej niemal doszczętnie spłonęła, a później została odbudowana.

Jak powstał kościół St Martin's w Roath?

Cardiff w XIX wieku szybko się rozrastał, głównie dzięki eksportowi węgla. Do miasta ściągały tysiące robotników, a wraz z nimi przybywało nowych osiedli i kościołów. W Roath rosła liczba anglikanów, dlatego w listopadzie 1886 roku uzyskała licencję pierwsza kaplica na tym miejscu: prosty budynek z drewna i żelaza. Był jednak zbyt mały, by pomieścić całą wspólnotę parafialną.

Na jego miejscu zaczęto więc wznosić murowany kościół w stylu neogotyckim. Prace ruszyły w 1897 lub 1899 roku (źródła podają różne daty), a świątynię poświęcono 20 października 1901 roku. Dwa lata później, w 1903 roku, wspólnota została wyodrębniona jako samodzielna parafia.

Co wydarzyło się w czasie wojny?

Najważniejszy rozdział w dziejach kościoła przypadł na 26 lutego 1941 roku. Podczas nalotu na Cardiff bomba zapalająca trafiła w budynek, a pożar zniszczył jedno z najbogatszych wnętrz kościelnych w południowej Walii. Z dawnego wyposażenia ocalała tylko Kalwaria, czyli grupa rzeźbiarska z ukrzyżowaniem, umieszczona na północnej ścianie w pobliżu kaplicy Świętego Krzyża.

Odbudowa trwała wiele lat. Zgodę na prace konserwatorskie wydano w lipcu 1951 roku, a ponownego poświęcenia kościoła dokonano 17 grudnia 1955 roku. Dla mieszkańców Roath było to symboliczne zamknięcie trudnego okresu.

Jaki to kościół dziś?

St Martin's reprezentuje tradycję anglo-katolicką w ramach Kościoła w Walii. Oznacza to bogatszą oprawę liturgii i duży nacisk na dziedzictwo sakramentalne, co odróżnia go od bardziej surowych wspólnot protestanckich. Parafia pozostaje aktywna, a budynek nadal pełni funkcję kościoła parafialnego dla okolicy.

Co warto zobaczyć?

• Bryłę neogotycką autorstwa Kempsona, typową dla wiktoriańskiej i edwardiańskiej architektury sakralnej w Cardiff.
• Kalwarię na północnej ścianie, jedyny element pierwotnego wyposażenia, który przetrwał pożar.
• Kaplicę Świętego Krzyża, położoną obok miejsca, gdzie zachowała się Kalwaria.
• Otoczenie Albany Road, gdzie widać charakter dzielnicy Roath, rozwiniętej w czasach węglowego boomu.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży St Martin's Church? Przy Albany Road w dzielnicy Roath, we wschodniej części Cardiff w Walii.

Kiedy poświęcono kościół? Pierwotnie 20 października 1901 roku. Po zniszczeniach wojennych ponownie poświęcono go 17 grudnia 1955 roku.

Kto zaprojektował świątynię? Architekt F. R. Kempson, w stylu neogotyckim.

Co zniszczył pożar w 1941 roku? Większość wnętrza, uważanego za jedno z najbogatszych w południowej Walii. Przetrwała jedynie Kalwaria na północnej ścianie.

Do jakiego Kościoła należy parafia? Do Kościoła w Walii, w diecezji Llandaff. Wspólnota ma charakter anglo-katolicki.

Czy warto tu zajrzeć? Tak, jeśli interesuje Cię historia Cardiff, architektura wiktoriańska i losy miasta w czasie II wojny światowej. Kościół pokazuje, jak lokalna wspólnota odbudowała swoją świątynię po wojennej stracie.